Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamdi Alkan, Van Gölü Havzası’ndaki fay hatlarına ilişkin yaptıkları incelemeler sonucunda kısa vadede bölgede 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem beklemediklerini, ancak zemin yapısının zayıflığı nedeniyle tedbirli olunması gerektiğini söyledi.
Türkiye'de depremlerin sık yaşandığı illerden Van'da, çok sayıda fay hattının bir arada bulunduğunu belirten Alkan, bölgede yer altı hareketliliğinin çeşitli bilimsel parametrelerle takip edildiğini ifade etti.
Van şehir merkezinin büyük bölümünün, geçmişte göl sularının çekilmesiyle oluşan yumuşak zemin yapısına sahip olduğunu kaydeden Alkan, kayalık alanların sarsıntıyı daha az ilettiğini, yumuşak zeminli bölgelerde ise yapı güvenliğinin daha büyük önem taşıdığını anlattı.
Van Gölü çevresinde çok sayıda aktif fay hattı bulunduğunu dile getiren Alkan, "Van Gölü ve civarına baktığımızda gölün çevresinde birçok fay ve fay zonu bulunmaktadır. Özellikle gölün doğusuna baktığımızda kuzeyde Çaldıran, güneyde Hasan Timur, Başkale ve Saray fay zonları bizim için oldukça önemlidir. Bu zonlar aynı zamanda doğuya doğru İran içerisine giren Hoy ve Salmas gibi fay zonlarıyla da etkileşim halindedir." dedi.
Birden fazla bilimsel veriyi birlikte değerlendirdiklerini belirten Alkan, "Yaptığımız çalışmalardan elde ettiğimiz sonuçlara göre, tek bir parametreden değil de birden çok parametreyi hesaplayıp o parametreler üzerinden bir değerlendirme yapmaya çalışıyoruz ki doğru olan yöntem de budur. Birden çok parametreyi hesapladığımızda, gölün doğusu göreceli olarak batısına göre daha yüksek stresli görünmektedir." ifadelerini kullandı.
Alkan, bu değerlendirmeleri Coulomb stres parametresi, B değeri değişimi, sismik durgunluk, RIPI skor algoritması, depremlerin derinlikleri, odak mekanizması çözümleri ve depremlerin yıllara göre dağılımı gibi çok sayıda parametreyi dikkate alarak yaptıklarını söyledi.
Geçmişte yaşanan büyük depremlerin tekrarlanma sürelerini de incelediklerini ifade eden Alkan, "Yakın zamanda büyük depremlerin olmasıyla ilişkili olarak geri dönüşüm ve tekrarlama periyotlarını hesapladığımızda, kısa vadede Van Gölü ve civarında 7'den büyük magnitüdlü bir deprem beklemenin doğru bir öngörü olmadığını gördük." diye konuştu.
Bu sonucun önlem alınmayacağı anlamına gelmediğini vurgulayan Alkan, asıl dikkat edilmesi gereken konunun Van şehir merkezi ve çevresindeki zemin yapısı olduğunu belirtti.
Şehir merkezinin özellikle göle yakın kesimlerinde kalın alüvyal sedimanter birimlerin bulunduğunu kaydeden Alkan, Edremit ilçesinden batıya doğru daha sağlam metamorfik yapıların görüldüğünü, Erciş ve çevresinde ise göle yakın alanlarda yumuşak birimlerin, uzaklaştıkça volkanik yapının arttığını söyledi.
Alkan, "Dolayısıyla şehir merkezi ve civarında çok sağlam olmayan bir zemine sahibiz. Ancak güncel deprem yönetmeliğini dikkate alarak yapılarımızı bu şekilde inşa ettiğimizde, bu sorunun da üstesinden gelmiş oluruz." değerlendirmesinde bulundu.
