Türkiye'nin 5 bin 137 metreyle en yüksek noktası olan Ağrı Dağı'nın zirvesindeki takke buzulu, küresel ısınma ve artan hava sıcaklıklarının etkisiyle hızla küçülüyor. Yapılan araştırmalarda 1900'lü yılların başında yaklaşık 15 kilometrekare olan buzul alanının günümüzde 4,5 ile 5 kilometrekare seviyesine gerilediği belirtilirken, takke buzulunun yaklaşık yarısının 2050 yılına kadar erimesi bekleniyor.
Türkiye'nin en büyük takke buzuluna ev sahipliği yapan Ağrı Dağı, yüksekliği ve doğal yapısının yanı sıra yıl boyunca ağırladığı yerli ve yabancı dağcılarla da dikkati çekiyor.
Dağın zirvesini çevreleyen buzul örtüsünün özellikle güneye bakan yamaçlarda büyük ölçüde ortadan kalktığı gözlemlenirken, buzulların daha çok kuzey ve kuzeybatı yamaçlarında varlığını sürdürdüğü belirtiliyor.
Buzul Alanı 15 Kilometrekareden 5 Kilometrekareye Düştü
Iğdır Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Ali Çelik, küresel ısınmanın Ağrı Dağı'ndaki buzul yapısını olumsuz etkilediğini söyledi.
Geçmiş dönemlerde dağdaki buzulların çok daha geniş alanlara yayıldığını belirten Çelik, günümüzde ise belirgin ve hızlı bir küçülme yaşandığını ifade etti.
Çelik, milyonlarca yıl önce Ağrı Dağı çevresindeki buzul alanının yaklaşık 70 kilometrekareye ulaştığını, 1900'lü yılların başında ise bu büyüklüğün yaklaşık 15 kilometrekareye düştüğünü anlattı.
Bugün yapılan araştırmalarda takke buzulunun 4,5 ile 5 kilometrekare arasında ölçüldüğünü aktaran Çelik, "Oldukça hızlı bir şekilde eriyen bir buzul alanı var." dedi.
Güney Yamacında Buzul Neredeyse Kalmadı
Ağrı Dağı'ndaki buzulların yamaçların yönüne göre farklılık gösterdiğini belirten Çelik, güneş ışınlarına daha fazla maruz kalan güney yamacında neredeyse hiç buzul kalmadığını söyledi.
Buzul alanlarının çoğunlukla dağın kuzey ve kuzeybatıya bakan kesimlerinde görüldüğünü ifade eden Çelik, Ağrı Dağı'nda buzulların yaklaşık 4 bin 500 ile 4 bin 700 metre rakımdan sonra başladığını kaydetti.
Dağdaki takke ve örtü buzulları birlikte değerlendirildiğinde toplam buzul alanının yaklaşık 8 kilometrekare olduğu belirtildi.
2050 Yılı İçin Kritik Buzul Tahmini
Mevcut sıcaklık artışı ve küresel ısınma eğiliminin devam etmesi halinde Ağrı Dağı'ndaki buzul alanlarının ilerleyen yıllarda daha da daralması bekleniyor.
Doç. Dr. Çelik, yapılan tahminlere göre takke buzulunun yaklaşık yarısının 2050 yılına kadar eriyebileceğini belirtti.
Bu öngörünün, Ağrı Dağı'nın zirve yapısında ve çevresindeki doğal dengede önemli değişikliklerin yaşanabileceğine işaret ettiği ifade edildi.
Buzulların Erimesi Ekolojik Dengeyi Etkiliyor
Ağrı Dağı'ndaki buzul kaybının yalnızca zirvedeki buz örtüsünü etkilemediğine dikkati çeken Çelik, bu değişimin ekolojik sistem üzerinde zincirleme sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Buzulların hızla erimesinin afet risklerini artırabileceğini, bölgedeki canlı yaşamını olumsuz etkileyebileceğini ve su dengesini bozabileceğini belirten Çelik, doğadaki unsurların birbirleriyle bağlantılı olduğunu vurguladı.
Çelik, "Ekoloji bir zincir gibi birbirine bağlıdır. Buzulların erimesi afetleri tetikliyor, canlı yaşamını olumsuz etkiliyor, su dengesini bozuyor ve birçok konuda olumsuz sonuçlara neden oluyor." ifadelerini kullandı.
Ağrı Dağı'nın Doğal Yapısı İçin Koruma Uyarısı
Ağrı Dağı'nın takke buzulu, Türkiye'nin yüksek dağ ekosistemleri ve iklim değişikliğinin etkilerinin izlenmesi açısından önemli bir doğal alan olarak öne çıkıyor.
Buzul alanındaki küçülmenin devam etmesi halinde dağın su kaynakları, doğal yaşamı ve çevresindeki ekolojik sistemlerin de bu süreçten etkilenebileceği belirtiliyor.
