Ağrı'nın Patnos ilçesine bağlı Atatürk Mahallesi'nde vatandaşlar, tarlalardan getirilen kışlık patatesleri sert hava koşullarında bozulmadan muhafaza edebilmek için geleneksel gömme yöntemini kullanıyor. Ayıklanıp güneşte kurutulan patatesler, evlerin yanındaki kilerlere veya bahçelerde açılan yaklaşık bir metre derinliğindeki çukurlara yerleştirilerek saman, naylon ve toprakla kapatılıyor.
Patatesler Önce Ayıklanıp Kurutuluyor
Mahalle sakinlerinden Gülseren Yaka, tarlalardan getirilen patateslerin ilk olarak evlerin bahçesine serildiğini söyledi. Bu aşamada çürük ve nemli patateslerin sağlam olanlardan ayrıldığını belirten Yaka, ayıklanan ürünlerin bir süre güneşte bekletilerek kurutulduğunu ifade etti.
Patateslerin uzun süre korunabilmesi için ayıklama ve kurutma işleminin dikkatle yapıldığını anlatan Yaka, asıl muhafaza sürecinin ürünlerin toprağa gömülmesiyle başladığını kaydetti.
Yaklaşık Bir Metre Derinliğinde Çukur Açılıyor
Sağlam patateslerin evlerin yanında bulunan ve "kiler" olarak adlandırılan bölümlerde ya da bahçelerde açılan çukurlarda saklandığını belirten Yaka, çukurların yaklaşık bir metre derinliğinde olduğunu söyledi.
Patates torbalarının çukurlara yerleştirilmesinin ardından üzerlerinin sırasıyla saman, naylon ve toprakla kapatıldığını aktaran Yaka, böylece ürünlerin dışarıdaki soğuk havadan doğrudan etkilenmesinin önüne geçildiğini dile getirdi.
Doğal Nem Dengesi Korunuyor
Gömme depolama yönteminin patatesleri yalnızca dondurucu soğuklardan korumadığını belirten Yaka, kapatma işleminin çukur içindeki doğal nem dengesinin muhafaza edilmesine de yardımcı olduğunu söyledi.
Bölgede uzun yıllardır kullanılan bu yöntemin, Patnos'un sert kış şartlarında patateslerin tazeliğini korumasını sağladığı ifade edildi.
İhtiyaç Oldukça Topraktan Çıkarılıyor
Kış boyunca patateslerin tamamının aynı anda çıkarılmadığını belirten Gülseren Yaka, ailelerin yalnızca ihtiyaç duydukları miktarı çukurdan aldığını anlattı.
Yaka, "Kış ne kadar ağır geçerse geçsin, gömülen patatesler bozulmuyor. İhtiyaç oldukça çıkarıp kullanıyoruz." dedi.
Atatürk Mahallesi'nde sürdürülen geleneksel saklama yöntemi, vatandaşların kışlık ürünlerini doğal koşullardan yararlanarak uzun süre muhafaza etmesine imkân sağlıyor.
