Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Alperen Kayserili, Tendürek Dağı'nda yürüttükleri saha çalışmalarında lavların altında kaldığı belirlenen Orta Çağ kalesi ve köylerin turizme kazandırılması gerektiğini belirtti. Kayserili, bölgenin bilimsel olarak incelenmesi için çok disiplinli bir proje hazırladıklarını, ayrıca Ağrı ve çevresindeki volkanik dağları kapsayacak bir tur rotası planladıklarını söyledi.
Prof. Dr. Kayserili: Tendürek Volkanı turizme kazandırılmalı
Van Gölü çevresinde Nemrut, Süphan, Tendürek, Büyük Ağrı ve Küçük Ağrı olmak üzere beş volkanik dağın bulunduğunu hatırlatan Kayserili, bunlar arasında günümüzde en hareketli görünen volkanik yapının Tendürek Dağı olduğunu ifade etti.
Lavların 21,5 kilometre ilerlediği belirlendi
Tendürek Dağı'nın geniş bir alana yayılan kalkan tipi volkan yapısına sahip olduğunu anlatan Kayserili, uydu görüntülerinde 3 bin 155 ve 3 bin 195 metre yüksekliklerde iki ana krater bulunduğunu söyledi.
Dağdaki son lav çıkışının 1855 yılında gerçekleştiğini belirten Kayserili, bu hareketliliğin Diyadin, Doğubayazıt ve Van'ın Çaldıran ilçesinde önemli etkiler oluşturduğunu dile getirdi.
Çaldıran sınırlarında gerçekleştirdikleri saha çalışmalarına ilişkin bilgi veren Kayserili, şunları söyledi:
"Çaldıran sınırlarındaki saha gözlemlerimizde 4 köyün ve Orta Çağ'dan kalan bir kale yerleşmesinin tamamen lavlar altında kaldığını tespit ettik. Krater ile lavların ulaştığı mesafe arasında yaptığımız ölçümlerde, lav akışlarının güneydoğu yönünde yaklaşık 21,5 kilometre ilerlediğini gördük. Bu, çevredeki tüm yerleşim birimlerinin lavlar tarafından ya yok edildiğini ya da büyük bir tehdide maruz kaldığını gösteriyor."
Volkanın mevcut durumu bilimsel ölçümlerle araştırılacak
Tendürek Dağı'nda sıcak buhar, karbondioksit ve sülfür gazı çıkışlarının sürdüğünü aktaran Kayserili, bu bulguların dağın hidrotermal açıdan hareketli olduğunu gösterdiğini belirtti.
Volkanın gelecekte yeni bir patlama riski taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi öncülüğünde geniş katılımlı bir proje hazırladıklarını bildiren Kayserili, çalışmanın farklı bilim dallarından uzmanlarla yürütüleceğini söyledi.
Kayserili, "Proje ekibimizde coğrafyacılar, kimyacılar, biyologlar, moleküler biyologlar, iş sağlığı güvenliği uzmanları, tıp fakültemizden farklı branşlardaki doktorlar ve profesyonel dağcılar yer alıyor. Amacımız, bu dağın ülkemiz için aktif bir risk mi taşıdığını, yoksa sadece gaz çıkışı yapan 'uyuyan' bir volkan mı olduğunu bilimsel ölçümlerle net olarak ortaya koymak." dedi.
Lav altında kalan köy ve kale için Pompeii örneği
İtalya'daki Vezüv Yanardağı'nın patlaması sonucu lav ve kül altında kalan Pompeii kentini örnek gösteren Kayserili, Tendürek çevresindeki kalıntıların da turizm açısından önemli bir potansiyel taşıdığını savundu.
Lavların altında kalan Orta Çağ kalesi ve köylerin dünyada benzerine az rastlanan bir yapıya sahip olduğunu belirten Kayserili, bölgenin bilimsel araştırmaların yanı sıra jeoloji ve doğa turizmine de açılabileceğini ifade etti.
Dört volkanik dağı kapsayan rota planlanıyor
Ağrı'nın Süphan, Tendürek, Büyük Ağrı ve Küçük Ağrı olmak üzere dört büyük volkanik kütleye ev sahipliği yaptığını belirten Kayserili, bu potansiyelin jeomorfoturizm ve dağcılık turizmi açısından değerlendirilmesini istediklerini söyledi.
Planlanan rotaya ilişkin bilgi veren Kayserili, "Süphan Dağı'ndan başlayıp Tendürek'e, oradan da Büyük ve Küçük Ağrı dağlarına uzanacak şekilde, Türkiye'de daha önce hiç yapılmamış benzersiz bir 'Volkan Tur Rotası' oluşturacağız. Bu rota, bölge ve ülke turizmine muazzam bir katkı sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.
