Ağrı’da akademisyen çift, epilepsi ve nörolojik hastalıkları zebra balığıyla araştırıyor

AĞRI - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Tıp Fakültesi doktor öğretim üyeleri Dr. Fümet Duygu Üstündağ ve Dr. Ünsal Veli Üstündağ, insanlarla yüksek genetik benzerliğe sahip zebra balıklarını deney modeli olarak kullanarak çeşitli hastalıklar üzerine araştırmalar yürütüyor.

Akademisyen çift, zebra balıklarının yüksek gen homolojisi nedeniyle nörodejeneratif, epilepsi ve metabolik hastalıkların araştırılmasında bu canlılar üzerinden çalışmalar gerçekleştiriyor.

Bu kapsamda, çiftin girişimleriyle üniversite bünyesinde Merkezi Uygulama ve Araştırma Laboratuvarı altyapısıyla entegre ve Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla "Zebra Balığı Translasyonel Tıp Araştırma Laboratuvarı" kuruldu.

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İlhami Gülçin, laboratuvarın açılışında yaptığı açıklamada, üniversitenin bilimsel üretim kapasitesini artırmaya yönelik bu tür çalışmaların önemine dikkat çekerek, "Bu deney hayvanının yetiştirilmesi diğer deney hayvanlarına göre daha kolay, 3 ay içinde tamamen kullanılır seviyeye geliyor. Sistemleri insanla büyük benzerlik taşıyor. İnsan geniyle yaklaşık yüzde 70'lik benzerlik gösteriyor, hastalık genlerinde bu benzerlik yüzde 80'i buluyor." ifadelerini kullandı.

Dr. Fümet Duygu Üstündağ, zebra balıklarının hızlı gelişim süreci ve gözleme uygun yapısıyla birçok alanda güçlü bir model organizma olduğunu belirterek, "Zebra balıklarının insanlarla yüksek gen homolojisine sahip olması, hızlı gelişim süreci, gözleme uygun yapısı sayesinde nörodejeneratif, epilepsi, metabolik hastalıklar ve ilaç geliştirme çalışmaları başta olmak üzere pek çok alanda güçlü bir model organizma olduğunu" ifade etti.

Zebra balığı modelinin kanser araştırmaları ve ilaç geliştirme süreçlerinde de avantaj sunduğunu belirten Üstündağ, "Kurulan laboratuvarın, temel bilim bulgularını klinik uygulamalara dönüştürmeyi hedefleyen disiplinler arası projelere zemin hazırlayacağını, deneysel model temelli araştırmaların gelişimine katkı sağlayarak üniversitemizin bilimsel potansiyelini daha da güçlendireceğine inanıyoruz." dedi.

Dr. Ünsal Veli Üstündağ ise zebra balıklarını model organizma olarak kullandıklarını belirterek, "İnsanlarda yapamadığımız girişimsel çalışmaları zebra balıkları üzerinde etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Bu model organizma üzerinde çeşitli nörolojik hastalıklar için araştırma yapabiliyoruz. Özellikle parkinson, alzheimer ve epilepsi gibi önemli hastalıklar üzerinde davranış analizleri de gerçekleştirebiliyoruz." diye konuştu.