Ağrı'nın Hamur ilçesinde yaşayan emekli imam Cemil Kotan ve eşi Hanım Kotan, yaklaşık 25 yıldır sürdürdükleri arıcılık faaliyetini devlet desteğiyle büyüterek 200 kovana ulaştırdı. Aladağ eteklerindeki yaylada dört ay boyunca baraka ve çadırda kalan çift, zorlu doğa koşullarına rağmen bal üretimini sürdürürken ilerleyen yıllarda işletmeyi çocuklarına devretmeyi planlıyor.
Kotan çifti, arıların bakımından kovanların hazırlanmasına, mum yapımından çıtalara tel gerilmesine kadar üretimin tüm aşamalarında birlikte çalışıyor. Yaylada günlük ihtiyaçlarını da kendi imkânlarıyla karşılayan aile, barakada soba yakıp tandırda ekmek pişirerek üretim sezonunu geçiriyor.
5-10 Kovanla Başladı, 200 Kovana Ulaştı
Yaklaşık 25 yıldır arıcılıkla ilgilenen Cemil Kotan, emekli olmadan önce üretimi sınırlı sayıda kovanla yürüttüğünü, emekliliğinin ardından ise arı sayısını artırdığını anlattı.
Kotan, "Emekli olmadan önce 5-10 kovanla çalışıyordum. 2018'de genç çiftçi desteğinden faydalandık, oğlumuz da bize katıldı. Şu an 200 kovanımız var, hedefimiz 500. Gençlere tavsiyem kendi işlerini kursunlar. Bu iş yorucu ama biz mutluyuz." dedi.
Yaylada Dört Ay Üretim Yapıyorlar
Kotan ailesi, üretim dönemi boyunca Aladağ eteklerinde kurdukları baraka ve çadırda yaklaşık dört ay kalıyor. Sabahın erken saatlerinden akşama kadar arıların bakımını yapan çift, yayla şartlarının getirdiği güçlüklere rağmen üretimden vazgeçmiyor.
Hanım Kotan, arıcılıkta kadınların da üretimin her aşamasında aktif görev alabileceğini belirterek, "60 yaşındayım, 25 yıldır eşimle birlikte arıcılık yapıyoruz. Yaylada sabah akşam arıların başındayız. Mum yapıyor, çıta hazırlıyor, tel geriyoruz. Barakamızda sobamızı yakıyor, tandırda ekmek pişiriyoruz. Kadınlar evde oturmasın, gelsinler bu işi öğrensinler." ifadelerini kullandı.
Ağrı'da Yıllık 300 Ton Bal Üretiliyor
Ağrı Arıcılar Birliği Başkanı Erol Kılıç, kentte arıcılığın her geçen yıl geliştiğini söyledi. Birliğin 2003 yılında kurulduğunu ve üye sayısının 300'e ulaştığını belirten Kılıç, Ağrı genelinde yaklaşık 30 bin kovan bulunduğunu ve yılda 300 ton bal üretildiğini aktardı.
Kılıç, 2018 yılından sonra genç çiftçi projesinin etkisiyle özellikle kadın arıcıların sayısında artış yaşandığını ifade etti. Ağrı balının coğrafi işaret aldığını belirten Kılıç, geven balı oranının yüzde 65 civarında olduğunu, promil değerinin ise 700 ile 1200 arasında değiştiğini söyledi.
Kentteki geniş mera alanları ve bitki çeşitliliğinin bal üretimine katkı sunduğunu dile getiren Kılıç, üretimde kimyasal kullanılmadığını kaydetti.
Kovan Başına 10 Kilogramın Üzerinde Verim Bekleniyor
Bu yıl kovan başına 10 kilogramın üzerinde bal verimi beklediklerini açıklayan Kılıç, Ağrı'daki balın kalitesinin farklı illerdeki üreticilerin de bölgeye gelmesini sağladığını belirtti.
Kılıç, "Ağrı balı kahvaltılık değil, adeta doğal bir ilaç. Ordu'dan 40 bin kovan bölgeye geliyor. Çünkü burada üretilen balın kalitesi çok yüksek. Üreticilerimiz büyük özveriyle çalışıyor." diye konuştu.
Üretimi Çocuklarına Devretmek İstiyorlar
Arıcılık faaliyetini aile işi haline getiren Cemil ve Hanım Kotan çifti, mevcut 200 kovanı 500 kovana çıkarmayı amaçlıyor. Çift, yıllardır emek verdikleri üretimi ileride çocuklarına devrederek arıcılığın aile içinde devam etmesini hedefliyor.
