Şuan sitede 26947 kişi var

diyadinnet tv

Dinler Tarihi

Dinler Tarihi

Yazar: Prof. Dr. Günay TÜMER, Prof. Dr. Abdurrahman KÜÇÜK
Yayınevi: Ocak Yayınları
Baskı: İstanbul / 1993 / 472 shf.
ISBN:
Bilim Grubu: Tarih / Din
Türü: Telif
Hitap Ettiği Okuyucu Kitlesi: Özel İlgi

Genel Değerlendirme
Dinin tanımı, kaynağı ve dinlerin tarihi anlatılıyor. İlkel kabile dinleri, milli dinler Konfiçyusizm, Taoizm, Şintoizm eski Türk inançları Hinduizm, Cayinizm Sihizm, Zerdüştlük Budizm İlahi dinler, Yahudilik ve bunların prensipleri hakkında detaylı bilgiler veriyor

Din
Lügat Anlamı
Cezâ, mükâfat, ibâret, âdet, hâl vb. hüküm hesap, itâat boyun eğme şerîat kânun, yol mezhep, millet

Din'in Târifi
Dîn, kuralları Yüce tarafından konulan, peygamberler aracılığı ile insanlara bildirilen akıl sâhibi insanları kendi istekleri ile hayırlı olan şeylere sevk ederek dünyâ ve âhirette mutluluğa ulaştıran ilâhî bir kânundur.

Gerçek Dîn şu Özellikleri Taşır
l.Allah tarafından ortaya konmuş olmak
2.Bir peygamber aracılığı ile bildirilmiş olmak
3.Akıl sâhibi insanların kendi hür irâdeleri ile seçilmek
4.İnsanları hayırlı işlere sevk etmek
5.İlâhî bir kânun olmak

Dinler Tarihi
dinleri yer ve zaman göstererek inceler. Dîn bilimi geçmişte de, günümüzde de dinsiz topluma rastlamamıştır

Kutsal kitaplar dînin kaynağını ilk insana ve dolayısıyla onu yaratan Allah'a bağlamaktadır İlkel kabîlelerde dahi insanların ahlâkî âdâba uyup-uymadığını denetleyen ve gökte bulunan bir Tanrı kavramına inandıkları görülmüştür.

Darvin insanın maymundan geldiğini açıkça söylememiş, akıllı hayvan olduğunu ileri sürmüştür Evrimin ana gâyesi bir yaratıcıya ihtiyaç duymaksızın kâinâtın varlığını açıklayabilmektir

İslâm'a göre dînin kaynağı vahiy ve nübüvvettir Mâtürîdî'ye göre insan vahiy ve nübüvvet olmasa bile, insanların akıllarıyla Allah'ın varlığını bulabilir.
İslâm'a göre ilk dîn Tevhîd Dîni"dir ve kurucusu Yüce Allah'dır

İlkel Kanile Dinleri
Özellikleri

l.Bir kabîleye mahsûsdur
2.Bu dînler mahallî özellik taşırlar
3.Kutsal kitapları yoktur
4.Genellikle bir Yüce Tanrı inanışı göze çarpar
5.Büyü ve büyücüye çok ilgi gösterirler

Milli Dinler
Konfiçyüsçülük Konfüçyanizm

Çin'deki üç dînden biridir. Bir Çin atasözü: "Her şeyin kökü göklerdedir İnsanın kökü ise atalarındadır" şeklindedir. M.Ö. 551-479 yılları arasında yaşamış Konfiçyüs, kendini ilme vermiştir. Eski Çin kültürünü canlandırmaya çalışmıştır Dînî meseleler üzerinde fazla konuşmamıştır Onun ana gâyesi, ülkenin karışık olan siyâsî düzenini düzeltmekti

Konfiçyanizmin Bâzı Temel Özellikleri
l.Atalara hürmet erdemlerin en büyüğüdür
2.Tien adı verilen yüce varlık tabiat düzeninin idârecisidir
3.Kapalı yapılan günahların cezâsız kalmayacağı, âhiret inancı.
4.Tanrı huzûru sağlamak için öğretmenler göndermiştir Tanrı her şeyi görür ve bilir
5.Dünyâda beş şeyi her şeye uygulayabilmek yeteneğine Mükemmel erdem denir Bunlar Ağırbaşlılık cömertlik samîmiyet doğruluk ve nezâket dir
6.Üstün insanlar doğruluğu alçak insanlar ise menfaatlerini düşünürler

Taoizm
Bu dîn, "Tao" kavramı üzerinde durmuştur. Büyücüleri, râhipleri râhibeleri ve dînî şefleri vardır. İlkbahar bayramında ateş yakılır Taoist râhipler yarı çıplak durumda, ateşe Pirinç ve Tuz atıp koşarak üzerinden geçerler. Taoizmin kurucusu, Lao Tse'dir. M.Ö. 604 veyâ 570 yılları arası

Taoizm'in Prensipleri
Tao, âlemden önceki yaratıcı prensiptir. O görülemez işitilemez ve kavranamaz O ezelî ve ebedîdir Kendiliişinden vardır Her yerde hâzır ve nâzırdır. Bütün varlıkları Tao meydana getirir. Tao kendini yormaz ve aslâ heyecanlanmaz. Taoizm'deki esas; kötülüğe karış iyilikle mukâbele etmektir. Ölüm sonrası hayat hakkında açıklık yoktur.

Şintoizm
Şinto Tanrılar Yolu demektir. Japonya'da görülür. Şintoizm'de rûh ve tanrıyı kutsal acayip sırlı korkulan, güçlü gibi varlıkları ifâde için Rami kelimesi kullanılır. Rûhun ölümden sonra da yaşadığına inanılır. Ölen herkes Rami olur. Ancak her kami, Tanrı olmayabilir. 8 Milyon Tanrı olduğuna inanılır. En büyüğü Güneş tanrıçasıdır. Şintoizm, bilinen anlamda put kullanmaz. Tanrılara, tapınaklarda, sembollerden nesneler vâsıtasıyla tapılır. İbâdet, duâ ve kurbanlardan ibarettir. Kamilere tapınma, duâ okumak, pirinç ve pirinç şarabı sunmakla yapılır.

eski türk İnançları
Türkler, Budizm Hıristiyanlık, Yahûdîlik gibi dinlerin örf ve âdetlerine ters buldukları için devamlı olarak içlerine girmemişlerdir. Türklerin İslâmiyet'i kabûldeki en önemli noktası, onların daha önce tek tanrılı inanışı devâm ettirmesidir. Kaynaklarda Türk boylarının hemen hepsinde tek Tanrı (Gök Tanrı) inanışının olduğunu göstermektedir. Gök Tanrı, hayat veren, yaratan, cezâlandıran, yol gösteren millî bir tanrı kabûl edilmiştir
Eski Türkler Öbür dünyâda ikinci bir hayâtın varlığına burada iyilik ve kötülüğün karşılığının verileceğine inanıyorlardı. Ahlâk anlayışı, özde-sözde ve davranışlarda doğruluktu. Yalan yere yemin etmek, başkalarını aldatmak, yermek hoş görülmezdi.

Hinduizm
Hint dinlerinin en yaygını Hinduizmdir. M.Ö. 1500'lü yıllarda ortaya çıktığı sanılmaktadır. Hinduizmin tanrı anlayışında çeşitlilik göze çarpar. Çok tanrıcılık; yaratıcı Brahma, koruyucu Vişnu ve yokedici Şiva'dan oluşan bir üçleme vardır. Hinduizmde hulûl (Tanrı'nın insan Şekline girmesi); tenâsüh (rûhun bir bedenden ötekine geçmesi) gibi inançlar bulunur.

Hinduizmin en belirgin özelliği, insanlar arasında bir sınıf farkının gözetilmesidir. Din adamı ve bilginler en üst sınıfı oluştururlar. Hinduizmde İnek ve Gana Nehri, kutsal kabûl edilen varlıklardandır. İnek, yer, gök ve Hava âleminin anası kabûl edilir. İnekler yola yatarlarsa, yol ona göre düzenlenir. Onlar kesilmezler.

1981'de Müslümanlar Hindistan'da dört kutsal ineği kestikleri için büyük olaylar çıkmıştır. Müslüman Mahalleleri ateşe verilmiştir İbâdet sembolü Om'dur. İbâdet her yerde yapılabilir İbâdet ferdîdir. Hint'li , sabah Şafaktan önce kalkar evde veyâ nehir kıyısında yapabileceği sabah ibâdetine hazırlanır. Tanrı'sının adını zikreder ve yıkanır
Hindistan'da bitkilerle beslenenlerin vejetaryenlerin) sayısı 1/4'dür. Domuz eti yemezler. Tapınaksız köy yoktur. Yüzyıl öncesine kadar kadın, ölen kocasıyla birlikte yakılırken, Şimdi bu âdet kaldırılmıştır.

Cayinizm
Hindistan'daki dinlerdendir. Kökü M.Ö. VIII. yüzyıla dayanır. Brahmanizm'deki şiddetli sınıf ayrılıklarına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu dîne inananlar genellikle sebze ve meyve yerler. Öldürme, yalan, hırsızlık, Şehvete ve dünyâ nimetlerine düşkünlük kötülenir. Tanrı anlayışı yoktur.

Sihizm
Hindistan'daki bazı gelişmeler sonucu XVI. yüzyılda ortaya çıkmıştır. İslâm ve Hinduizm karışımı bir harekettir. Kurucusu Nanak'tır. Günümüzde 6-7 milyon civârında mensûbu vardır. Dünyânın çeşitli yerlerinde de mensupları vardır. Sihizm, Tanrı'nın birliği, ibâdette adının çokça tekrâr edilmesi, değişik kastlardaki (sınıflardaki) insanların eşitliği, putlara tapınmanın kötülüğü, kardeşçe sevginin önemi, ölenin rûhunun ameline göre yeni bir bedende dünyâya geleceği gibi bâzı prensiplere dayanır. Ölüleri yakma âdetleri vardır. Sih'ler sigara ve içki içmezler, eğitime önem verirler. çocuklarını, çocukluk çağından itibaren sıkıntılı, yorucu bir hayâta alıştırırlar.

Zerdüşlük
Zerdüştîlik, İran dinleri içerisinde tek tanrı inanışına yer vermesi bakımından en dikkat çekicisidir. Zerdüşt'ün ölümünden sonra insanlar onun karşı çıktığı Mitra ve Anahita gibi tanrılara tapınmaya başlamışlardır. Zerdüşt, eski İran'a tevhîd inancını getirmiştir. Zerdüşt, İslâm kaynaklarında Hürmüz olarak anılır. Ahlâkî prensipler üç Maddede özetlenebilir:
l.İyi düşünce, 2.İyi söz, 3. İyi iş.
Bugün Hindistan'da sayıları bir kaç yüz bin kadardır.

Budizm
Budizm'in kurucusu Budha (Buda), Gotama adında bir prenstir. Gotama, Nepal'in güneyinde, ufak bir kasabada mîlâttan önce 560 yılında dünyâya gelmiştir. Babası bir kasabanın prensiydi
Budizm, varlığın sırlarını çözmeye çalışan, hayâtın acı ve zevklerinden el çekerek, kâmil ve olgun insan olmak yollarını araştıran bir ahlâk felsefesi güder Budizm, VII. yüzyılda, İslâmiyet'in etkisi ile Hindistan'da sâdece Himalaya Dağı'nın eteklerinde kalırken Sri Lanka, Siyam, Kamboçya, Çin Hindi ve Tibet'de varlığını sürdürdü. Dört temel gerçek, Buda'nın kurtuluş reçetesinin özünü oluşturmaktadır:

l.İnsan varlığının mâhiyeti, acı, ızdırap, kötülük ve doyumsuzluklarla doludur.
2.Bu acı ve ızdırâbın sebebi, arzu ve ihtiraslardır.
3.Onların yok edilmesi insanlığın asıl amacı olmalıdır.
4.İnsan, kalbinde yaşamaya olan susamayı yok ederek vâr olmaktan, dolayısıyla acı çekmekten kurtulabilir Bencilliği ile berâber bireysel varlığı da kaybolur ve Nirvana'ya ulaşır Buna göre Nirvana bireysel varlığın yok oluşu ve bunun ayrılmaz parçası olan acı ve ızdırâbın dinmesidir Nirvana'ya götüren yol sekiz kola ayrılmaktadır

İnanç, İrâde Söz, Fiil Geçim Vâsıtaları Çalışmak Hâfıza ve Düşünce'dir

Budizm'de Yasaklananlar
Öldürmek Çalmak Zinâ Yalan Sarhoşluk Veren şeyler

Budizm'de Emredilenler
l.Acılara tevekkülle katlanmak
2.Yaşayanların acılarını dindirmek
3.Hayır yapmak
4.Merhametli olmak

Buda'nın Yaratıcı Tanrı" hakkında ne söylediği açık değildir. Âhiret konusunda kutsal metinlerin ortaya koyduğu net bir görüşü yoktur.
Buda, dînini tamamlayamadığını ve kendisinden 1000 yıl kadar sonra gelecek olan Metteyya (Maitreya) ile tamamlayacağını ifâde etmiştir.

İlahi Dinler
İlahi Din
Allah tarafından, peygamberler vâsıtasıyla insanlık âlemine gönderilen, vahiy mahsûlü olan dînlere denir.

Yahudilik
Yahûdîlik, yaşayan ilâhî kaynaklı dînlerden en eskisi, fakat mensûbu en az olanıdır. Bugün yeryüzünde 15-20 milyon civârında Yahûdî vardır. Bunların dört buçuk milyonu İsrâil'de, 6 milyonu ise Yahûdî nüfûsunun en yoğun oludğu, A.B.D.'de yaşamaktadır. Yahûdîlik, Bâbil Sürgünü'nden sonra millî bir dîn hâline getirilmiştir Aslında bugünkü Yahûdîlik'in bir dîn mi, yoksa bir millet mi olduğu pek açık değildir. Yahûdîliğin Kutsal Kitâbı Tevrât'ın Balam Hikâyesi'nde şöyle bir târif geçmektedir:
İşte, ayrıca oturan bir kavimdir ve milletler arası sayılmayacaktır
Yahûdîliğin sembolü, Yedi kollu şamdan ve Altı köşeli Yıldız'dır
Yahûdî:İshâk oğlu Ya'kûb'un on iki oğlu vardı. Dördüncü oğlunun adı Yuda veyâ Yahuda idi. Dolayısıyla onun adına izâfeten İsrâîloğulları'na Yahûdî denilmiştir.

a-Tevrât'a Göre Yahûdîlik
b-Kur'ân-ı Kerîm'e Göre Yahûdîlik

Hz.Mûsâ ve On Emir
l.Seni Mısır diyârından, esirlik evinden çıkaran Allah, Ben'im
2.Benden başka tanrın olmayacak
3.Allah'ın adını boş yere ağzına almayacaksın
4.Cumartesi'yi kutsal kılacaksın
5.Anne ve babana hürmet edeceksin
6.Öldürmeyeceksin
7.Zinâ yapmayacaksın
8.Çalmayacaksın
9.Yalan yere şâhidlik yapmayacaksın
lO.Hiçkimsenin evine-barkına göz dikmeyeceksin

Tevrât
Yahûdîlerin kutsal kitap külliyâtı: Tanah ve Talmut şeklinde ikiye ayrılır.

Tanah üç böyümden oluşur
Tora, Neviim ve Retuvim

Kur’ân-ı Kerîm’e göre Tevrât
Tevrât kelimesi Kur'ân-ı Kerîm'de 18 yerde geçer. Fakat Yahûdî'lerin Tevrât'ın hükümlerini ve verdiği bilgileri gizlediklerini, değiştirdiklerini, bile bile hasîs menfaatleri uğruna bu yola gittiklerini bildirir. Bu yüzden Kur'ân-ı Kerîm, Tevrât'ın aslını (hiç bozulmamış şeklini) kabûl eder.

Talmut
Talmut, öğrenim mânâsına gelir. Yazılı olmayan ikinci Metine denir. Daha sonra yazılı hâle getirilmiştir. Talmut, Yahûdî'ler indinde Tevrât kadar önemlidir. Onun da ilhâm ve vahiy kaynağı olduğu kabûl edilir. Talmut iki bölüme ayrılır: Mişna ve Gemara. Mişna, ahlâkî kuralların açıklanmasıdır. Gemora da, Mişna'nın açıklanmasıdır.
Yahûdî Kutsal Kitâbında Tahrîf Belirtileri
En eski nüshalar M.S. VII ve X. yüzyıla âittir. Tevrât tek nüshaydı, ezberleme yeteneği yoktu, çoğaltılmamıştı. Bugün Yahûdî'lere âit İbrânîce Hristiyan'lara âit Yunanca ve Sâmirî'lere âit Sâmirî dilinde metinler birbirini tutmamaktadır. Misâl

l.Hz.Mûsâ'ya nisbet edilen Tevrât'ın son bölümünde onun ölümü ve gömülmesi anlatılır
2.Hz.Lût'u kızlarının şarap içirerek sarhoş etmeleri ve onunla zinâ etmeleri yeralır

Çağdaş Yahûdî Mezhepleri
Yahûdî'ler, Yâhûdîliği değişen şartlara uydurmuşlardır

a.Ortodoks Yahûdîlik Diğer mezheblerin ayrılmasıyla ortaya çıkmıştır Bu mezhep, Ferisilik'le başlayan ve Rabbânî Yahûdîlik'le gelişen ana akımın günümüzdeki yansımasıdır Ortodoks inançta, Yahûdî'lerin Tevrât'ın kânunlarına uymadıkları için sürgüne gönderildikleri yer alır
b.Reformist Yahûdîlik XIX. yüzyılın başlarında Alman Yahûdî'leri arasında çıkmıştır Amerika Yahûdîleri arasında meşhurdur Bugün Reformist Yahûdîlik lâikleşmiş Yahûdîlik şeklini almış durumdadır
c.Muhâfazakâr Yahûdîlik Reformist Yahûdîlik'e tepki olarak doğmuştur. Yapı itibârıyla Ortodoks Yahûdîlik'in Amerikan versiyonudur en belirgin özelliği, Siyonist olmasıdır

d.Yeniden Yapılaşmacı Yahûdîlik.1983'de 102 yaşında ölen bir Amerikan Yahûdî'si olan Kaplan isimli bir şahıs kurmuştur Kaplan, Yahûdîliği Yahûdî halkının kültür değeri olarak görür Ölümden sonra dirilmeyi âhireti reddeder Mesîhçilik'i kabûl etmez.

Yahûdîlikte İnanç Esasları
Yahûdîliğin İnanç Esasları
Tevrât'da iki yerde geçen On Emir'de, inanç konularından sâdece Allah'a îmân meselesi üzerinde durulur Diğer îman esasları açık değildir

Yahûdîliğin İnanç Esasları
Ayrıca Yahûdî'ler Tanrı'nın kendilerini seçtiğine ve Hz.Mûsâ'nın şahsında onlarla ahitleştiğine inanırlar Allah’ı Millî Tanrı olarak görürler Allah'a yorulmak ve dinlenmek gibi sıfatlar verirler Mûsevî'likde âhiret inancı kapalı olup melek ve kader inancı da çoğunlukla kabûl edilir

Yahûdîlikte İbâdet şekilleri
Yahûdî'ler ibâdetlerini Sinagog adı verilen mabetlerinde yaparlar Günde üç vakit ibâdet yapılır. En önemli ibâdetleri Tevrât levhalarını okumaktır Erkekler kipa ile başlarını örterler Cenâzeler yıkanıp kefene sarılır ve toprağa gömülür Erkek çocuklar doğumdan sekiz Gün sonra sünnet edilir İbâdet Günleri Cumartesi'dir Domuz, tek tırnaklı vahşî ve kanları akmamış hayvanları midye, istiridye gibi kabuklu deniz hayvanlarını yemek yasaktır

Sponsorlu bağlantılar

Paylaşmaya ne dersin ?


Copyright © 2004 - 2014 diyadinnet. com Tüm Hakları Saklıdır. Diyadinnet.com 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır. Abone olduğumuz Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA) alınan haberlerin yeniden yayımı ve herhangi bir ortamda basılması, ilgili ajansların bu yöndeki politikasına bağlı olarak önceden yazılı izin gerektirir.