İftar programı sonrası Van TSO Yönetim Kurulunun katılımıyla 'Basın İstişare Toplantısı' gerçekleştirildi. Toplantıda basın mensuplarının sorularını cevaplayan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva; ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı sonrası başlayan savaşın Van ve bölge ekonomisine ektileri, Van Shopping Fest (Van Alışveriş Günleri), kamu ihale kanunu ve Oda adaylık süreciyle ilgili açıklamalarda bulundu.

"Van'ın batısında deniz, doğusunda İran var"

Van Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde düzenlenen ve büyük ilgi Van Shoopping Fest'in bu yıl ABD ve İsrail'in İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik başlattığı savaş ve çatışmalar nedeniyle Shopping Fest kapsamında düzenlenen birçok etkinlik ve eğlencenin iptal edildiğini söyleyen Başkan Takva, "Gerçekten üzgünüm. Haritadan Van'ın coğrafyasına baktığınız zaman, Van'ın batısında deniz var, doğusunda İran var. Ne batıya gidebiliyoruz, ne de doğuya. Van'ın güney ve kuzey ekseni var. Dolayısıyla kentin bu coğrafi gerçekliği içerisinde şehir her zaman kendine yeni, özgün alanlar oluşturmak zorunda. İlk festivali yaptığımız zaman hatırlarsanız 2015 yılında Van Shoopping Fest adıyla o zaman İstanbul'da, bir iki semti ilgilendiren festival vardı. İkincisini biz düzenledik. Gayemizde şuydu; Özellikle 15 Mart- 5 Nisan tarihleri arasında o dönem strateji anlamında yüzümüzü İran'a döndüğümüz yeni bir tanıtım süreci vardı. Görece bir hareketlilikte vardı. 2012 ve 2013'de şehrimize 46 bin kişinin şehrimize giriş yaptığını görmüştük" dedi.

"İranlı turistlerin şehrimizde daha fazla zaman geçirmelerini sağladık"

Geçen yıl itibari ile 777 bin yabancı turistin Kapıköy'den giriş yaptığını söyleyen Başkan Takva, şöyle konuştu:

"Bizim geçen yıl koyduğumuz hedef 1 milyon İranlı turistti. Malumunuz İranlılar Nevroz tatilini çok uzun süreli kutluyorlar. Gayemizde nevroz tatili döneminde ülkemize giriş yapan İranlı turistlerin şehrimizde daha fazla zaman geçirmelerini temin etmek, burada alışveriş yapmalarını sağlamak. Kentin günü birlik ticaretinde fark oluşturacak bir çalışmaydı. Bu yıl dokuzuncu kez yapacaktık. Pandemide ve 2016 yılında yapamamıştık. Bu yıl da aslında büyük bir heyecanla çalışma başlatmıştık. Biz 2017 yılında projeyi Büyükşehir Belediyesine devretmiştik. Murat Zorluoğlu projeyi sahiplendi. Bizde gönüllü olarak devrettik. Şehrin gece ışıklarını görüyorsunuz. Hatırlar mısınız bilmiyorum ama şehrin ilk gece ışıklarını bizim çalışma arkadaşlarımız yapıyorlardı. Bir hafta boyunca vinçler kiralamıştık ve beşyol meydanını ışıklandırmıştık. Daha sonra o ışıkları Hacıbekir Caddesine kadar Cumhuriyet Caddesini kapsayacak şekilde yaygınlaştırdık. Bütün çalışmaları biz odamızın bütçesi ile yapıyoruz. Oldukça başarılı süreçler oldu."

"1 milyona yakın bütçe ayırmıştık"

Van Shoopping Fest ile İranlı turistlerin kent ekonomisine ciddi katkılar sunduğunu vurgulayan Takva, "Biz her yılında sonunda 5 Nisan'da sonra sizlerle yaptığımız değerlendirmede Kredi Kartları Merkezi'nden almış olduğumuz rakamları paylaşıyoruz. Bir önceki yılla kıyaslıyoruz. Çünkü bizim ne kadar bir ekonomik gelir elde ettiğimizi başka yerde ölçme şansımız yoktu. Sadece o dönem kredi kartları üzerinden aldığımız tutarlar ve işlem hacmini sizlerle paylaşıyorduk. Kaldı ki o rakamların içerisinde biliyorsunuz İran'daki bankacılık sistemi bizimle uyumlu olmadığı için buraya gelen İranlı turistlerin tamamı nakit alışveriş yapıyorlar. Böyle bir başarılı süreç vardı. Bu yılda baktık ki belediye bu işi üstlenmeyecek. Biz biraz da merkez belediyelerinde bu işi desteklesin, sahiplensin istedik. Bunu şehrin her alanına yaygınlaştıralım gibi bir hedef koymuştuk. Ama ne yazık ki ilçe belediyeleri bu işi hiçbir zaman üstlenmediler. Dolayısıyla biz bunu tekrar yapalım istedik. Kent meydanını kiraladık. Oraya yurt dışında Noel zamanlarında Noel Fest diye küçük alışveriş alanları, hediyelik eşyalarında satıldığı renkli, şık mekanlar oluşturuyorlar ve her kentin böyle merkezinde akşamları, ailelerin dolaşabildiği, cıvıl cıvıl, el ürümü malzemelerin satıldığı bir alan oluşturacaktık. Bunun içinde 25 tanede modern çadır satın aldık. Bu yıl Odamızda yaklaşık 1 milyona yakın bütçe ayırmıştık. 1-2 tane de eş zamanlı konser düzenleyecektik. Belediyede oranın enerji ve diğer lojistik alt yapısı konusunda bize destek vereceklerini söylemişti. Fakat savaş patlayınca bunları yapamadık" ifadelerini kullandı.

"Van Shoopping Fest geleneğini sürdürdük"

"Burnumuzun dibinde, komşumuzda ateş varken kalkıp burada bir festival havası içerisinde insanların eğlenceye yönelmesini sağlayacak bir yaklaşımı etik bulmadık" diyen Takva, "Bundan vazgeçtik. Fakat bu geleneği sürdürmekte gerekiyordu. Arkadaşlarımız birkaç gündür tüm esnafları, bizim daha önce hazırladığımız stickerları asmak suretiyle bir farkındalık düzeyine taşımaya çalıştılar. Ve esnaflara da bir çağrıda bulunduk. İndirim yapın ama yerel esnafı önceleyen bir yaklaşım içinde de hem alışveriş festivali dönemini en azından esnafın mağduriyetini önceleyecek bir bakış açısıyla bertaraf edelim mağdur olmasınlar hem de yerel esnafı önceleyen bir zihinsel iklim olsun istedik. Böyle bir çalışmamız var ve devam ediyor. Bir hafta sonra bunun ölçümlemesini yapacağız. En azından yerelde biz bize ne kadar etki oluşturuyoruz" dedi.

"Çağrımız olacak"

Van Kapıköy Sınır Kapısı'nda yapılan yayınların iç turizmini de etkilediğini belirten Başkan Takva, "İranlı turistlerin Van'a gelip gelememesi üzerine bir okuma yapmamak lazım. Amerika her gün biliyorsunuz uyarılarda bulunuyor. Türkiye'nin doğusunda, güney doğusunda bulunmayın gibi listeler yayınlıyor. İster istemez sadece İranlı turist hareketliliğini etkilemiyor. Bu çağrıları bütün Avrupa ülkeleri yapıyor. İster istemez iç turizmi de etkiliyor. Şimdi bütün ulusal, uluslararası basın kuruluşu Van'dan yayın yapıyor. İşte gördük, duyduk, böyle oldu, patlama sesi var bilmem ne var gibi yayınlar bir nevi bizim şehrimizi kamuoyunda iç turizmi açısından da etkiliyor. Olay sadece kentin turizm açısında izolasyonuna yol açmıyor. Yerel manadaki hareketliliği de ortadan kaldıran uluslararası çağrılar var, aynı zamanda insanların psikolojik olarak kendilerini bulundukları mekanda güvende hissettiren ihtiyacı oluşmuş durum var. İnsanlar şuanda bir hevesle bayram alışverişi duygusuyla hareket etmiyorlar. Bizim şehrimizin böyle bir talihsizliği var. Biz şimdi bir hazırlık yapıyoruz önümüzdeki bir hafta içerisinde de bayram alışverişi bilgilerine de ulaşabilirsek bir ölçümleme yapıp özellikle; hükümete, karar vericilere, politik yapıcılara bir çağrımız olacak" diye belirtti.

"Kriz içinde kriz yaşayan bir kent konumuna geldik"

Van esnafının bayram için hazırlık yaptığı ve mal aldığı aktaran Takva, alınan malların esnafın elinde kaldığını söyledi. Takva şu ifadeleri kullandı:

"Dolayısıyla bizde tam bu esnada bu pazar meselesini nasıl çeşitlendirebiliriz diye yönetim kurulumuzla bu meseleyi görüşüyoruz. Şimdi uluslararası camia doğuya gitmeyin gibi çağrılarına karşı bizim Ermenistan pazarını değerlendirelim ya da Kürdistan'a tekrar gidelim. Dolayısıyla biz kriz içinde kriz yaşayan bir kent konumuna geldik. Bunun etkilerini de bertaraf etme konusunda afet bölgelerine uygulanan öteleme, taksitlendirme taleplerimiz olacak. Bu konuda özellikle küçük esnafımız ve orta ölçekli tacirlerimiz bundan etkileniyor. Lojistik, tekstil, konaklama, yeme-içme ve kozmetik. Bu 5 sektör bundan doğrudan etkileniyor. Biz raporlarımızı hazırlayıp özellikle bir afet durumuyla karşı karşıya olduğumuz gerçeği var. Bundan şu anda Türkiye'de en fazla etkilenen kentlerin başında geliyoruz. Bizim basınımızın da bu meseleyi, bu zaviyeden değerlendirmesi lazım. Olayı sadece İran üzerinden okumamalısınız. Van sadece kendine hizmet eden bir şehir değil ki. Hakkari'den Muş'a, Ağrı'ya hatta Erzurum'a kadar Van bir çekim merkezi haline geldi. Bu çağrılar, bütün bu yayınların Van'dan olması ister istemez Van'ı izole ediyor. İnsanların bölgesel hareketliliğini de olumsuz etkiliyor. Bu çerçeveden de bakmak gerekiyor. Dediğim gibi duyarlılığınızla süreci endişe ile takip etme durumumuz devam ediyor. Umuyor ve diliyorum ki bir önce savaşın sona ermesi, dediğim gibi doğrudan etkilenen kentlerin başında biz geliyoruz ama bütün dünya bundan etkileniyor maalesef."

"Ülkenin demokratikleşme sorunu olarak görüyoruz"

Kamu ihalelerinin doğrudan temin usulüyle belli firmalara verilmesine yönelik kendisine yöneltilen sorulara cevap veren Takva, "Bir ülkenin kamu mal ve hizmet alım süreci yani ihale süreci o ülkenin demokrasi sorunudur. Orada uygulanan yöntem, o ülkenin ne kadar demokratik, şeffaf, sürdürebilir ve yönetilebilir olduğunu gösterir. Bir ülkenin salt demokrasi sorunu sadece Kürtlerin dil sorunu değildir. Kürtlerin üzerindeki iddia ettikleri ya da maruz kaldıkları basit sorun değildir. En önemli meselelerden bir tanesi Van Ticaret ve Sanayi Odası nasıl görüyor biliyor musunuz? Biz bu ihale meselesini ülkenin demokratikleşme sorunu olarak görüyoruz. Bakın bu çok önemli bir meseledir. Yani ülkelerin, hükümetlerin, iktidarların mal ve hizmet alım süreçleri en önemli demokrasi sorunudur. Umuyor ve diliyorum ki bizim perspektifimizde budur. Bunu her yerde söylüyorum. Ama bu formülasyonla bugüne kadar yerel medyada ya da toplumsal duyarlılık konusunda herhangi bir duyarlılık olmadı. Bir ülkenin kamu mal alım süreci, mevzuatı ihale kanunu o ülkenin demokrasi seviyesinin göstergesidir" diye konuştu.

"Odaların görevi üyelerinin hak ve menfaatini korumaktır"

Kentte son dönemlerde artan seyyar satıcı konusundaki soruya cevap veren Başkan Takva, 'Seyyara karşıyız' diyerek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Odaların görevi esasında üyelerin hak ve menfaatini korumak ve bunun için üyelerle kamu kurumları arasında aracılık etmektir. Bizim başkada bir numaramız yok. Yazarız, söyleriz bunu raporlarız, gerekçeleriyle söyleriz. Aşağı yukarı her ay kaldırım işgalinden tutun seyyar satıcılara kadar yazılar yazıyor ve ilgili yerlere iletiyoruz. Çünkü bunlar kayıtlı ekonomiyi olumsuz etkileyen tutumlar. Biz orada seyyara karşı değiliz aslında. Bunları kurumsal bir alt yapı içerisinde vergilendirerek, bir yerde örgütleyebilseler nur ala nur. O kentsel yönetimin becerisi, marifeti olarak tanımlanır. Ama keyfe keder seyyar uygulamaların olmaması için her alanda ve her sektörde olmaması için duyarlılığımız en üst seviyede. Bu meseleye böyle bakıyoruz. Büyükşehir belediyesine en son 3 Şubat'ta yazı yazdık."

Yerel basının desteklenmesi noktasında oda üyelerine ve tüm kesimlere çağrıda bulunan Tavka, Kapıköy Sınır Kapısı'nda devam eden sosyal tesisin mayıs-haziran ayı içerisinde hizmete alınmasını beklediklerini vurguladı.

"Gündemimizde seçim yok"

Oda seçimleri ve kendi adaylık durumu hakkında yöneltilen soruyu cevaplayan Takva, "Bizim rutin olarak oda seçimlerimizin 1 Ekim - 30 Kasım tarihleri arasında tamamlamamız gerekiyor. Türkiye'deki 367 Oda/Borsa seçimlerinin bu tarihler arasında tamamlanması lazım. Son 4 dönemdir seçimler ertelemeli gerçekleşiyor. Buna da bakanlar kurulu kararı ya da Kanun Hükmünde Kararname ile hükümet karar veriyor. Bunun bizimle bir alakası yok. Şu an da önceliğimiz Van ekonomisini, üyelerimizin ve şehrimizin önündeki zorlukları aşmak. Dolayısıyla şu anda bizim gündemimiz de böyle bir mesele yok. Kamuoyunda, sosyal medyada yapılan paylaşımların bir karşılığı da yok. Üzerimizde bir mahalle baskısı var mı var. Bu mahalle baskısını da yaklaşık 1 yıldır şehri seçim atmosferine, seçim gündemi ile yoğurmaya çalışan arkadaşlara soracaksınız. Bunun müsebbibi biz değiliz. Şu an da böyle bir gündemimiz yok. Dolayısıyla adaylık konusuna gelince görevimizin başındayız. Van için yapacak daha çok işimiz var, devam eden birçok projemiz var. Onlar devam ediyor. Üyelerimizin teveccühü, iş dünyamızın beklentileri konusunda bizde hareket edeceğiz. Besi OSB'nin tahsis süreci var, yatırım onayları var, Sera OSB kurma çalışmalarının arifesindeyiz. Eğitim Kültür Vakfı çalışmalarımız var, özel üniversite kurma çalışmalarımız var. Birçok çalışmamız var. Bunlar devam ediyor. Dolayısıyla hepimize düşen 7 aylık süreçte kamu hinterlandına girmeden Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın kazanımlarını korumak, hakkaniyetle süreci yönetmek ve görevimizi hakkaniyetle tamamlamak gibi bir hedefimiz var" cevabını verdi.

Van'daki yerel ve ulusal basın mensuplarının katılımıyla 'Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Geleneksel İftar Programı' düzenlendi. İftar programı sonrası Van TSO Yönetim Kurulunun katılımıyla 'Basın İstişare Toplantısı' gerçekleştirildi. Toplantıda basın mensuplarının sorularını cevaplayan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva; ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı sonrası başlayan savaşın Van ve bölge ekonomisine ektileri, Van Shopping Fest (Van Alışveriş Günleri), kamu ihale kanunu ve Oda adaylık süreciyle ilgili açıklamalarda bulundu.

"Van'ın batısında deniz, doğusunda İran var"

Van Ticaret ve Sanayi Odası öncülüğünde düzenlenen ve büyük ilgi gören Van Shoopping Fest'in bu yıl ABD ve İsrail'in İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik başlattığı savaş ve çatışmalar nedeniyle iptal edildiğini söyleyen Başkan Takva, "Gerçekten üzgünüm. Haritadan Van'ın coğrafyasına baktığınız zaman, Van'ın batısında deniz var, doğusunda İran var. Ne batıya gidebiliyoruz, ne de doğuya. Van'ın güney ve kuzey ekseni var. Dolayısıyla kentin bu coğrafi gerçekliği içerisinde şehir her zaman kendine yeni, özgün alanlar oluşturmak zorunda. İlk festivali yaptığımız zaman hatırlarsanız 2015 yılında Van Shoopping Fest adıyla o zaman İstanbul'da, bir iki semti ilgilendiren festival vardı. İkincisini biz düzenledik. Gayemizde şuydu; özellikle 15 Mart- 5 Nisan tarihleri arasında o dönem strateji anlamında yüzümüzü İran'a döndüğümüz yeni bir tanıtım süreci vardı. Görece bir hareketlilikte vardı. 2012 ve 2013'de 46 bin kişinin şehrimize giriş yaptığını görmüştük" dedi.

"İranlı turistlerin şehrimizde daha fazla zaman geçirmelerini sağladık"

Geçen yıl itibari ile 777 bin yabancı turistin Kapıköy Sınır Kapısı'ndan giriş yaptığını söyleyen Başkan Takva, şöyle konuştu:

"Bizim geçen yıl koyduğumuz hedef 1 milyon İranlı turistti. Malumunuz İranlılar nevruz tatilini çok uzun süreli kutluyorlar. Gayemiz nevruz tatili döneminde ülkemize giriş yapan İranlı turistlerin şehrimizde daha fazla zaman geçirmelerini temin etmek, burada alışveriş yapmalarını sağlamak. Kentin günü birlik ticaretinde fark oluşturacak bir çalışmaydı. Bu yıl dokuzuncu kez yapacaktık. Pandemide ve 2016 yılında yapamamıştık. Bu yıl da aslında büyük bir heyecanla çalışma başlatmıştık. Biz 2017 yılında projeyi büyükşehir belediyesine devretmiştik. Murat Zorluoğlu projeyi sahiplendi. Bizde gönüllü olarak devrettik. Şehrin gece ışıklarını görüyorsunuz. Hatırlar mısınız bilmiyorum ama şehrin ilk gece ışıklarını bizim çalışma arkadaşlarımız yapıyorlardı. Bir hafta boyunca vinçler kiralamıştık ve Beşyol Meydanı'nı ışıklandırmıştık. Daha sonra o ışıkları Hacıbekir Caddesi'ne kadar Cumhuriyet Caddesi'ni kapsayacak şekilde yaygınlaştırdık. Bütün çalışmaları biz odamızın bütçesi ile yapıyoruz. Oldukça başarılı süreçler oldu."

"1 milyona yakın bütçe ayırmıştık"

Van Shoopping Fest ile İranlı turistlerin kent ekonomisine ciddi katkılar sunduğunu vurgulayan Takva, "Biz her yılın sonunda sizlerle yaptığımız değerlendirmede Kredi Kartları Merkezi'nden almış olduğumuz rakamları paylaşıyoruz. Bir önceki yılla kıyaslıyoruz. Çünkü bizim ne kadar bir ekonomik gelir elde ettiğimizi başka yerde ölçme şansımız yoktu. Sadece o dönem kredi kartları üzerinden aldığımız tutarlar ve işlem hacmini sizlerle paylaşıyorduk. Kaldı ki o rakamların içerisinde biliyorsunuz İran'daki bankacılık sistemi bizimle uyumlu olmadığı için buraya gelen İranlı turistlerin tamamı nakit alışveriş yapıyorlar. Böyle bir başarılı süreç vardı. Bu yılda baktık ki belediye bu işi üstlenmeyecek. Biz biraz da merkez belediyelerinde bu işi desteklesin, sahiplensin istedik. Bunu şehrin her alanına yaygınlaştıralım gibi bir hedef koymuştuk. Ama ne yazık ki ilçe belediyeleri bu işi hiçbir zaman üstlenmediler. Dolayısıyla biz bunu tekrar yapalım istedik. Kent meydanını kiraladık. Oraya yurt dışında Noel zamanlarında Noel Fest diye küçük alışveriş alanları, hediyelik eşyalarında satıldığı renkli, şık mekanlar oluşturuyorlar ve her kentin böyle merkezinde akşamları, ailelerin dolaşabildiği, cıvıl cıvıl, el ürünü malzemelerin satıldığı bir alan oluşturacaktık. Bunun için 25 tane modern çadır satın aldık. Bu yıl odamızda yaklaşık 1 milyona yakın bütçe ayırmıştık. 1-2 tane de eş zamanlı konser düzenleyecektik. Belediyede oranın enerji ve diğer lojistik alt yapısı konusunda bize destek vereceklerini söylemişti. Fakat savaş patlayınca bunları yapamadık" ifadelerini kullandı.

"Van Shoopping Fest geleneğini sürdürdük"

"Komşu ülke İran'da ateş varken, festival havası içerisinde insanların eğlenceye yönelmesini sağlayacak bir yaklaşımı etik bulmadık ve bu nedenle Van Shoopping Fest'i bu yıl iptal ettik" diyen Takva şunları söyledi:

"Burnumuzun dibinde, komşumuzda ateş varken kalkıp burada bir festival havası içerisinde insanların eğlenceye yönelmesini sağlayacak bir yaklaşımı etik bulmadık. Bundan vazgeçtik. Fakat bu geleneği sürdürmekte gerekiyordu. Arkadaşlarımız birkaç gündür tüm esnafı, bizim daha önce hazırladığımız stickerları asmak suretiyle bir farkındalık düzeyine taşımaya çalıştılar ve esnafa da bir çağrıda bulunduk. İndirim yapın ama yerel esnafı önceleyen bir yaklaşım içinde de hem alışveriş festivali dönemini en azından esnafın mağduriyetini önceleyecek bir bakış açısıyla bertaraf edelim, hem de yerel esnafı önceleyen bir zihinsel iklim olsun istedik. Böyle bir çalışmamız var ve devam ediyor. Bir hafta sonra bunun ölçümlemesini yapacağız. En azından yerelde biz bize ne kadar etki oluşturuyoruz."

"Çağrımız olacak"

Van Kapıköy Sınır Kapısı'nda yapılan yayınların iç turizmini de etkilediğini belirten Başkan Takva, "İranlı turistlerin Van'a gelip gelememesi üzerine bir okuma yapmamak lazım. Amerika her gün biliyorsunuz uyarılarda bulunuyor. 'Türkiye'nin doğusunda, güneydoğusunda bulunmayın' gibi listeler yayınlıyor. İster istemez sadece İranlı turist hareketliliğini etkilemiyor. Bu çağrıları bütün Avrupa ülkeleri yapıyor. İster istemez iç turizmi de etkiliyor. Şimdi bütün ulusal, uluslararası basın kuruluşu Van'dan yayın yapıyor. İşte gördük, duyduk, böyle oldu, patlama sesi var bilmem ne var gibi yayınlar bir nevi bizim şehrimizi kamuoyunda iç turizmi açısından da etkiliyor. Olay sadece kentin turizm açısında izolasyonuna yol açmıyor. Yerel manadaki hareketliliği de ortadan kaldıran uluslararası çağrılar var, aynı zamanda insanların psikolojik olarak kendilerini bulundukları mekanda güvende hissettiren ihtiyacı oluşmuş durum var. İnsanlar şuanda bir hevesle bayram alışverişi duygusuyla hareket etmiyorlar. Bizim şehrimizin böyle bir talihsizliği var. Biz şimdi bir hazırlık yapıyoruz önümüzdeki bir hafta içerisinde de bayram alışverişi bilgilerine de ulaşabilirsek bir ölçümleme yapıp özellikle; hükümete, karar vericilere, politik yapıcılara bir çağrımız olacak" diye belirtti.

"Kriz içinde kriz yaşayan bir kent konumuna geldik"

Van esnafının bayram için hazırlık yaptığı ve mal aldığını aktaran Takva, alınan malların esnafın elinde kaldığını söyledi. Takva, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Dolayısıyla bizde tam bu esnada bu pazar meselesini nasıl çeşitlendirebiliriz diye yönetim kurulumuzla görüşüyoruz. Şimdi uluslararası camia 'doğuya gitmeyin' gibi çağrılarına karşı bizim Ermenistan pazarını değerlendirelim ya da Kürdistan'a tekrar gidelim. Dolayısıyla biz kriz içinde kriz yaşayan bir kent konumuna geldik. Bunun etkilerini de bertaraf etme konusunda afet bölgelerine uygulanan öteleme, taksitlendirme taleplerimiz olacak. Bu konuda özellikle küçük esnafımız ve orta ölçekli tacirlerimiz bundan etkileniyor. Lojistik, tekstil, konaklama, yeme-içme ve kozmetik. Bu 5 sektör bundan doğrudan etkileniyor. Biz raporlarımızı hazırlayıp özellikle bir afet durumuyla karşı karşıya olduğumuz gerçeği var. Bundan şu anda Türkiye'de en fazla etkilenen kentlerin başında geliyoruz. Bizim basınımızın da bu meseleyi, bu zaviyeden değerlendirmesi lazım. Olayı sadece İran üzerinden okumamalısınız. Van sadece kendine hizmet eden bir şehir değil ki. Hakkari'den Muş'a, Ağrı'ya hatta Erzurum'a kadar Van bir çekim merkezi haline geldi. Bu çağrılar, bütün bu yayınların Van'dan olması ister istemez Van'ı izole ediyor. İnsanların bölgesel hareketliliğini de olumsuz etkiliyor. Bu çerçeveden de bakmak gerekiyor. Dediğim gibi duyarlılığınızla süreci endişe ile takip etme durumumuz devam ediyor. Umuyor ve diliyorum ki bir önce savaşın sona ermesi, dediğim gibi doğrudan etkilenen kentlerin başında biz geliyoruz ama bütün dünya bundan etkileniyor maalesef."

"Ülkenin demokratikleşme sorunu olarak görüyoruz"

Kamu ihalelerinin doğrudan temin usulüyle belli firmalara verilmesine yönelik kendisine yöneltilen sorulara cevap veren Takva, "Bir ülkenin kamu mal ve hizmet alım süreci yani ihale süreci o ülkenin demokrasi sorunudur. Orada uygulanan yöntem, o ülkenin ne kadar demokratik, şeffaf, sürdürebilir ve yönetilebilir olduğunu gösterir. Bir ülkenin salt demokrasi sorunu sadece Kürtlerin dil sorunu değildir. Kürtlerin üzerindeki iddia ettikleri ya da maruz kaldıkları basit sorun değildir. En önemli meselelerden bir tanesi Van Ticaret ve Sanayi Odası nasıl görüyor biliyor musunuz? Biz bu ihale meselesini ülkenin demokratikleşme sorunu olarak görüyoruz. Bakın bu çok önemli bir meseledir. Yani ülkelerin, hükümetlerin, iktidarların mal ve hizmet alım süreçleri en önemli demokrasi sorunudur. Umuyor ve diliyorum ki bizim perspektifimizde budur. Bunu her yerde söylüyorum. Ama bu formülasyonla bugüne kadar yerel medyada ya da toplumsal duyarlılık konusunda herhangi bir duyarlılık olmadı. Bir ülkenin kamu mal alım süreci, mevzuatı ihale kanunu o ülkenin demokrasi seviyesinin göstergesidir" dedi.

"Odaların görevi üyelerinin hak ve menfaatini korumaktır"

Kentte son dönemlerde artan seyyar satıcı konusundaki soruya cevap veren Başkan Takva, 'Seyyara karşıyız' diyerek şunları söyledi:

"Odaların görevi esasında üyelerin hak ve menfaatini korumak ve bunun için üyelerle kamu kurumları arasında aracılık etmektir. Bizim başkada bir numaramız yok. Yazarız, söyleriz bunu raporlarız, gerekçeleriyle söyleriz. Aşağı yukarı her ay kaldırım işgalinden tutun seyyar satıcılara kadar yazılar yazıyor ve ilgili yerlere iletiyoruz. Çünkü bunlar kayıtlı ekonomiyi olumsuz etkileyen tutumlar. Biz orada seyyara karşı değiliz aslında. Bunları kurumsal bir alt yapı içerisinde vergilendirerek, bir yerde örgütleyebilseler nur ala nur. O kentsel yönetimin becerisi, marifeti olarak tanımlanır. Ama keyfe keder seyyar uygulamaların olmaması için her alanda ve her sektörde olmaması için duyarlılığımız en üst seviyede. Bu meseleye böyle bakıyoruz. Büyükşehir belediyesine de en son 3 Şubat'ta yazı yazdık."

Yerel basının desteklenmesi noktasında Oda üyelerine ve tüm kesimlere çağrıda bulunan Tavka, Kapıköy Sınır Kapısı'nda devam eden sosyal tesisin ise mayıs-haziran ayı içerisinde hizmete alınmasını beklediklerini vurguladı.

"Gündemimizde seçim yok"

Oda seçimleri ve kendi adaylık durumu hakkında yöneltilen soruyu cevaplayan Takva, "Bizim rutin olarak oda seçimlerimizin 1 Ekim - 30 Kasım tarihleri arasında tamamlamamız gerekiyor. Türkiye'deki 367 oda/borsa seçimlerinin bu tarihler arasında tamamlanması lazım. Son 4 dönemdir seçimler ertelemeli gerçekleşiyor. Buna da kabine kararı ya da Kanun Hükmünde Kararname ile hükümet karar veriyor. Bunun bizimle bir alakası yok. Şu anda önceliğimiz Van ekonomisini, üyelerimizin ve şehrimizin önündeki zorlukları aşmak. Dolayısıyla şu anda bizim gündemimiz de böyle bir mesele yok. Kamuoyunda, sosyal medyada yapılan paylaşımların bir karşılığı da yok. Üzerimizde bir mahalle baskısı var mı var. Bu mahalle baskısını da yaklaşık 1 yıldır şehri seçim atmosferine, seçim gündemi ile yoğurmaya çalışan arkadaşlara soracaksınız. Bunun müsebbibi biz değiliz. Şu an da böyle bir gündemimiz yok. Dolayısıyla adaylık konusuna gelince görevimizin başındayız. Van için yapacak daha çok işimiz var, devam eden birçok projemiz var. Onlar devam ediyor. Üyelerimizin teveccühü, iş dünyamızın beklentileri konusunda bizde hareket edeceğiz. Besi OSB'nin tahsis süreci var, yatırım onayları var, Sera OSB kurma çalışmalarının arifesindeyiz. Eğitim Kültür Vakfı çalışmalarımız var, özel üniversite kurma çalışmalarımız var. Birçok çalışmamız var. Bunlar devam ediyor. Dolayısıyla hepimize düşen 7 aylık süreçte kamu hinterlandına girmeden Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın kazanımlarını korumak, hakkaniyetle süreci yönetmek ve görevimizi hakkaniyetle tamamlamak gibi bir hedefimiz var" şeklinde cevap verdi.

AK Parti İl Başkanlığı ziyaretinin ardından Edremit ilçesine geçen Uraloğlu, çevre yoluna bağlantının sağlandığı köprülü kavşakta düzenlenen "Van Çevre Yolu Birinci ve Üçüncü Kesimleri Açılış Töreni"ne katıldı.

Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, Van Çevre Yolu'nun birinci ve üçüncü etaplarının açılış töreni vesilesiyle Van'da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Van'ın doğal ve tarihi zenginlikleriyle dünyanın en eski yaşam alanları arasında yer aldığını belirten Uraloğlu, İpek Yolu'nun kadim duraklarından biri olan kentin, ülkenin İran'a, Türk Cumhuriyetlerine ve Uzak Doğu'ya açılan önemli kapılarından biri olduğunu söyledi.

Bu nedenle Van'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AK Parti hükümetlerinin nezdinde çok ayrı bir yerinin bulunduğunu vurgulayan Uraloğlu, "İlimizin sosyoekonomik faaliyetlerini geliştirmek ve tarih boyunca taşıdığı büyük stratejik önemi pekiştirmek için önemli ulaşım ve altyapı yatırımlarını hayata geçiyoruz. Van'ın kadim tarihini, topraklarının bereketini Türkiye'nin geleceğine taşıyoruz. Aziz milletimizin ortaya koyduğu ve yürekten sahiplendiği bir gerçekle her zamanki gibi yaparsa AK Parti yapar diyoruz." diye konuştu.

- "Merkezdeki trafik yoğunluğunu büyük ölçüde rahatlattık"

Yoğun şehir içi, bölgesel ve uluslararası trafik yüküne sahip Van'ın en önemli ihtiyaçlarından birinin de şehir merkezini transit trafikten arındıracak yüksek standartlı bir çevre yolu olduğunu anlatan Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Bu kapsamda Edremit'ten başlayıp Van şehir merkezinin doğusundan geçerek Erciş yoluna uzanan 41 kilometre uzunluğundaki Van Çevre Yolu'nu projelendirmiştik. Proje bünyesinde 8 köprülü kavşak yer alan projemizi bitümlü sıcak karışık kaplamalı 3 gidiş, 3 geliş olmak üzere 6 şeritli bölünmüş yol standardında tasarlamıştık. Bugün çevre yolumuzun Edremit Kavşağı ile Kurubaş Kavşağı arasında kalan 10 kilometrelik birinci kesimini ve Özalp Kavşağı ile Erciş Kavşağı arasında kalan 18 kilometrelik üçüncü kesimi olmak üzere toplam 28 kilometresini hizmete açmanın gururunu ve sevincini yaşıyoruz. Bu kesimleri tamamlayıp şehir içinden geçen transit trafiği şehir dışına alarak merkezdeki trafik yoğunluğunu büyük ölçüde rahatlatmış olacağız. Kuzey-güney ve doğu-batı aksında Anadolu'nun dört bir yanından gelen uluslararası transit trafiğinde Gürbulak, Kapıköy, Esendere, Umurlu ve Üzümlü sınır kapılarına yüksek standartlı bir şekilde bağlanmasını sağlamış oluyoruz."

- "Yıllık 2 milyar 700 milyon lira tasarruf edeceğiz"

Van Çevre Yolu'nun kalan 13 kilometrelik kısmını gelecek yılın sonuna gelmeden bitirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Uraloğlu, "Mevcut güzergahta yaklaşık 75 dakika olan geçiş süresini 20-25 dakikaya düşürmüş olacağız. Bir kardeşimiz girdiğinde yasal sınırlarına riayet ederek 20, bilemediniz 25 dakikada Van'ın diğer ucundan çıkmış olacak. Böylece zamandan 2 milyar 400 milyon lira, akaryakıttan ise 300 milyon lira olmak üzere toplam 2 milyar 700 milyon lira tasarruf sağlayacağız. Buraya yaptığımız yatırımı 4 yılda geri dönüştürmüş olacağız. Bu anlamda ne kadar faydalı bir iş yaptığımızı rakamlarla sizin bilginize sunuyorum. Çevreye zarar veren araçların karbon emisyonunu da 15 bin ton azaltarak doğanın korunmasına katkı sağlıyoruz." dedi.

Van'ın hızla gelişen sosyoekonomik yapısına bağlı olarak artan şehir içi ve şehirler arası ulaşım ihtiyacını karşılayacak yatırımların büyük önem taşıdığının altını çizen Uraloğlu, bu kapsamda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak 2002'den bu yana kentin ulaşım ve iletişim altyapısı için 80 milyar lira yatırım yaptıkları bilgisini verdi.

Kentte 36 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğunu 613 kilometreye çıkardıklarını ifade eden Uraloğlu, şöyle konuştu:

"Yollarında hiç bitümlü karışım kaplama yani sıcak asfalt yoktu, onu da 400 kilometreye çıkardık. Van Edremit-Gevaş-Bitlis, Erciş-Patnos, Van-Güzelsu, Erciş-Muradiye, Van-Özalp-Saray-Kapıköy gibi önemli projeleri bölünmüş yol haline getirdik. Van'ı İran'a bağlayan Gürbulak Sınır Kapısı'na ulaşım sağlaması bakımından önem arz eden Van-Muradiye-Çaldıran yolunu da bu yıl başarıyla tamamladık. Karla mücadelenin en çetin geçtiği 2 bin 644 rakımlı Tendürek Geçidi'nde yolculuğu çok daha güvenli ve konforlu hale getirdik. Bu yatırımla hem uluslararası ticaretimize hız kattık hem de bölge insanımızın kış şartlarındaki ulaşım çilesini ortadan kaldırdık. Hoşap, Şeytan, Kırmızı, Bend-i Mahi ve Kelekom tarihi köprülerinin restorasyonunu da Karayolları Genel Müdürlüğümüz aracılığıyla bitirerek tarihimize önemli bir katkı sağladık. Geçen yıl kasım ayında Güzeldere Tüneli'ni bitirerek hizmete açmıştık. Güzeldere Tüneli'mizden hizmete açıldığı günden bu güne 1 milyon 330 bin aracımız geçiş yaptı. Bugün itibarıyla da Van Çevre Yolu'nun kalan 13 kilometrelik kesimi ile Adilcevaz-Erciş, Edremit-Kuskunkıran, Van-Özalp-Kapıköy yolları gibi 15 kara yolu projesinde çalışmalara devam ediyoruz."

- "Havalimanımızı geleceğin ihtiyaçlarına hazır, modern bir havalimanına dönüştürdük"

Van'daki yatırımlarının sadece kara yoluyla sınırlı olmadığını, Van Gölü'nün kente daha fazla ekonomik katkısı olması için de çalışmalar yaptıklarını belirten Uraloğlu, "Van Gölü üzerindeki ulaşım ve Tatvan-Van arasındaki demir yolu bağlantısı da TCDD tarafından işletilen ve 1971-1976 yılları arasında imal edilen 4 feribot ile yapılmaktaydı. Sultan Alparslan ve İdris-i Bitlisi feribotlarını kullanıma alarak her biri 50 vagon kapasiteli yeni 2 adet feribotla günde 10 bin 500 ton yük taşıyarak, yük taşıma kapasitesini 7 kat arttırdık. Feribotları yeniledik. 5 saat süren Tatvan-Van arasındaki seyir süresini de yaklaşık 3,5 saate düşürdük. Havalimanımızı geleceğin ihtiyaçlarına hazır, modern bir havalimanına dönüştürdük. Mevcut 2 bin 750 metre uzunluğundaki pistimizi tamamen yeniledik. 2 bin 150 metre uzunluğunda yepyeni bir paralel taksi yolunu hayata geçirdik. Pist ile paralel taksi yolunu birbirine bağlayan 5 adet hızlı çıkış taksi yolunu da bitirmiş olduk. Mevcut pist, mevcut taksi yolları, dönüş cepleri ve apronun elektrik imalatını ve ışıklandırmaları komple yeniledik. Bugün, havalimanımızdan İstanbul, Sabiha Gökçen, Esenboğa, İzmir, Çukurova ve Antalya havalimanları olmak üzere 6 havalimanına haftalık 176 uçuş operasyonunu gerçekleşiyoruz. İnanıyorum ki 2026'dan itibaren Van Ferit Melen Havalimanı, hem yolcu sayısında hem de hizmet kalitesinde yepyeni rekorlara imza atacak." ifadelerini kullandı.

Van Çevre Yolu'nun tamamlanan etaplarının da kente yapılan yatırımların en önemli halkalarından biri olduğunu söyleyen Uraloğlu, "Bu yol, Van'ın ticaretine, turizmine, ekonomisine ve günlük yaşamına büyük katkı sağlayacak, şehrimizi bölgenin lojistik merkezi konumunu daha da güçlendirecek. Hiç kimsenin şüphesi olmasın ki Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı vizyonuyla yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejimizi sürdürüyoruz. Van'ımızın ihtiyaçlarını karşılayacak projeleri hayata geçirmeye devam edeceğiz." dedi.

- "Ekonomik ve sosyal dönüşüme önemli katkı sağlayacak"

Vali ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ozan Balcı ise çevre yolu çalışmasının önemine değinerek, "Van'ın ekonomik ve sosyal yaşamı için önemli bir yol. Ekonomik ve sosyal dönüşüme önemli katkı sağlayacak. Sahil yolunu da yaptık. Van'ın küçük gerdanlığı oldu. Bu proje de Van Gölü'nün büyük gerdanlığı oldu. Kentte önemli yatırımlar yapılıyor. Yaşamın her alanında birlik ve beraberlik içinde şehri imar ediyoruz." değerlendirmesini paylaştı.

Karayolları Genel Müdürü Ahmet Gülşen de şehirleri büyüme eğilimlerine doğru yönetmek, artan araç trafiğini dengeli bir biçimde dağıtmak ve şehir içindeki yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla inşa edilen çevre yollarının, ulaşım sisteminin en kritik bileşenleri arasında yer aldığını dile getirdi.

Van Çevre Yolu'nun kentin artan nüfusunun, şehir içi hareketliliğinin ve uluslararası ulaşım yükünün dikkate alınarak projelendirildiğini ifade eden Gülşen, şunları kaydetti:

"Edremit'ten başlayarak şehrin doğusundan Erciş yoluna ulaşan bu modern aksın ilk aşamada tamamlanan birinci ve üçüncü kesimi trafiğe açılmaktadır. Bu kesimlerin hizmete alınmasıyla şehir merkezindeki yoğunluğun önemli ölçüde azalması için alternatif oluşturulurken şehir içi trafiğinin rahatlaması, ulaşımın daha hızlı, güvenli ve konforlu bir hale gelmesi sağlanmıştır. Van'ın ulaşımında yeni bir omurga oluşturulmuştur. Van'da hizmete sunduğumuz bu proje bugün için olduğu kadar gelecekte artacak ulaşım ihtiyaçlarını karşılayacak vizyonla planlanmış, şehrimizin büyüme aksını düzenleyecek şekilde tasarlanmıştır."

- "Bu ulaşım ağı bölgeye sinerji katmıştır"

Yatırım ve hizmetlerden dolayı Bakan Uraloğlu'na teşekkür eden AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, "AK Parti iktidarları döneminde yollar daha ulaşılabilir oldu. Bu ulaşım ağı bölgeye sinerji katmıştır. Bu hikayenin kahramanı Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımızı sunuyoruz. Bu eserlerin Vanlı kardeşlerime hayırlı olmasını diliyorum." diye konuştu.

AK Parti Van Milletvekili Burhan Kayatürk de "Biraz gecikmiş bir hizmet ama hamdolsun bugün açılışını yapıyoruz. Van'ımızda son birkaç gündür önemli açılışlar yapıldı. Bu yatırımlar Van'a büyük katkı sunacak." dedi.

Bakan Uraloğlu, konuşmaların ardından açılışını gerçekleştirdiği çevre yolunun birinci etabını Togg ile test etti.

Programa, İl Emniyet Müdürü Murat Mutlu, Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Necdet Takva, AK Parti İl Başkanı Abdulahat Arvas, MHP İl Başkanı Salih Güngöralp ve kurum amirleri katıldı.

Yaz aylarında yayla ve dağ eteklerinden toplanan akpancar, kırmızı et, nohut, yeşil mercimek, patates, soğan, sarımsak, aşurelik buğday, salça, tereyağı, kurut ve baharat karışımlarıyla hazırlanan keledoş, bölge halkının en fazla tükettiği yemekler arasında bulunuyor.

Önceden haşlanan nohut, akpancar, mercimek, buğday ve patates, tereyağında kavrulan soğan ve etle pişiriliyor. Ardından ezilerek ayran kıvamına getirilen kurut, tencereye ekleniyor. Yaklaşık bir saat pişirilen yemek, tereyağında kavrulan toz biber, salça ve sarımsak sosuyla servis ediliyor.

Yapımı zahmetli olmasına rağmen özel günlerde ve özellikle kış aylarında sofralardan eksik olmayan keledoş, 8 Kasım 2017'de Van Ticaret ve Sanayi Odasının girişimleriyle Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaretle tescillendi.

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan da bir süre önce sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yemeğin Ağrı'ya ait olduğunu belirterek anket başlattı. Bölgedeki birçok kentte tüketilen keledoş, Van ve Ağrı'da farklı sunum şekilleriyle sofralarda yer alıyor.

Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Necdet Takva, AA muhabirine, tarihi belgelerin 19. yüzyılın başından bu yana keledoşun Van'da yapıldığına işaret ettiğini söyledi.

Van'ın tarihi İpek Yolu güzergahında bulunması nedeniyle yolcuların konakladığı mekanlara ev sahipliği yaptığını belirten Takva, "Yemeğinin coğrafi işaret belgesini 8 Kasım 2017'de aldık. Şeflerimizden biri Pakistan'da düzenlenen uluslararası yemek yarışmasında yaptığı keledoşla altın madalya kazandı. Bu yemeğin karmaşık bir bakliyat bileşeni var. Her bakliyat kendi tenceresinde ayrı haşlanır, daha sonra bunlar birleştirilir. Kalabalık ailelerin vazgeçilmez yemeklerinden biri. Genelde kış mevsiminde tüketilir." dedi.

Başka şehirlerin zaman zaman yemeğin kendilerine ait olduğu yönünde iddialarda bulunduğunu ifade eden Takva, "Hiçbir şehir saf bir demografiye sahip değil. Örneğin Ağrı'nın adı geçiyor. Şu an Van'da Ağrılılar, Hakkarililer de yaşıyor. Onların da bu konuda kendi spesiyallerini ön plana çıkarma gibi çabaları var. Varsa ayırt edici özellikleri elbette coğrafi işaret tescilline başvurabilirler. İlimiz sadece Vanlıların yaşadığı bir şehir değil, burası kozmopolit bir kent. Van, tarih boyunca zengin bir sofra kültürüne sahip olmuş. Bu bağlamda keledoş, Van'a özgü yöresel bir yemektir. Tarihi kaynaklarda yer alan Van'a ait yöresel ürünleri tescilleme çabası içindeyiz. Sofralarımızın vazgeçilmezi keledoş, 2017'den bu yana hem ulusal hem uluslararası alanda markalaşarak ödül aldı. Bundan sonra da Van sofralarının vazgeçilmez yemeklerinden biri olarak kalmaya devam edecektir." ifadelerini kullandı.

Pakistan'da 2019'da düzenlenen "Uluslararası Gastronomi Festivali Yemek Yarışması"nda keledoş ile altın madalya kazanan aşçı Sinan Pulat ise bu yemeği dünyaya tanıtmak istediğini belirtti.

Coğrafi işaretli ürünlerin önemine değinen Pulat, "Pakistan'daki yarışmada yemeğimiz çok beğenildi, dünya birinciliğini kazandık ve mutlu olduk. İlimizde keledoş, 3-4 farklı şekilde yapılıyor. Bu, bizim mutfak zenginliğimizdir." diye konuştu.

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan ise keledoşun bölgenin eski yemeklerinden biri olduğunu belirterek, "Vanlı kardeşlerim haklı olarak 'Bizim yemeklerin içerisinde keledoş da var.' diyor. Biz de diyoruz ki keledoş bizimdir. Tarihi derinliklere indiğimizde Ağrı'ya ait olduğunu herkes bilecektir." dedi.

Yemeğin içindeki ürünlerden yapılışına kadar bütün aşamalar incelendiğinde keledoşun Ağrı'ya ait olduğunun görüleceğini savunan Sayan, keledoş festivali düzenleyeceklerini söyledi.

Sayan, "Gelsinler görsünler, hatta yarışma yapalım. Hangisi daha iyi yapmışsa oranın olsun. Vanlı kardeşlerim, Bitlisli kardeşlerim ve başka yerdeki kardeşlerimiz gelsinler, kazanlarda keledoş yapalım ve hangisi birinci olursa o bölgeye ait olsun. Ne yaparlarsa yapsınlar keledoş Ağrı'nındır. Bununla ilgili sosyal medyada anket yaptık. Yüzde 64 Ağrı dediler. Sonra Van buna itiraz etti. Kendi sosyal medya hesapları anket yaptı. Bu sefer Ağrı yüzde 65, Van yüzde 35 çıktı, hatta ben dedim ki ikinci plakamız oldu. 04 trafik plakamız, 65 de keledoş plakamız. Ağrı'nın bütün evlerinde ve sofralarında bu yemeğin izi, yeri, tabağı ve kazanı vardır. Tarihimizde ve kültürümüzde çok önemli bir yere sahiptir. Birileri, 'Biz coğrafi işaretini aldık.' diyor, alabilirsiniz ama öz, hakiki ve bütün özellikleriyle yapılan keledoşun ana yurdu Ağrı'dır." değerlendirmesinde bulundu.

Ev hanımı Vesile Oğur da keledoş yapımını annesi ve büyüklerinden öğrendiğini anlattı.

Yemekte isteğe göre kırmızı et ya da beyaz et kullanıldığını belirten Oğur, "İlkbaharda dağlarda topladığımız bitkileri kurutup kışın yemeğe katıyoruz. En sevdiğimiz yemek. Van'ı bilmiyorum ama Ağrı'da en eski yemeklerimizden. Tandır ekmeğini tabaklara doğrayıp üzerine de keledoş ve ardından tereyağlı sosu döküp yiyoruz. Yaşlı kadınlar çok güzel yapıyor. Biz de onlardan öğrendik. Bizden sonra da gelinler ve kızlar öğrensin. Bu yemeği özlüyoruz ve ayda bir yapıyoruz." dedi.

Fatma Yapıcı ise keledoşun özellikle kışın kalabalık ailelerde çok tüketildiğini ve uzun süre tok tutma özelliğine sahip olduğunu söyledi.

Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) tarafından 2017 yılında coğrafi işaret tescili alınan keledoş yemeğinin, sosyal medyada Ağrı'ya özgü bir yemek olduğunun ileri sürülmesi üzerine çok sayıda kullanıcı, tescil belgesini paylaşarak iddiaya tepki gösterdi.

Van Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, yaptığı açıklamada, Van'ın tescilli ürünü olan keledoşun tartışmalara konu edilmesini doğru bulmadığını belirtti.

Takva, 2014 yılından bu yana yaklaşık 8 ürünü tescilleyerek yöreye ait yemekleri ve kültürel zenginlikleri kayıt altına aldıklarını ifade ederek, "Doğu Anadolu Bölgesi'nde yaşayan insanlar da biliyor ki keledoş Van'la özdeşleşmiş yöresel bir yemektir. Bu, Ağrılılar keledoş yapmaz anlamına gelmez. Dolayısıyla Hakkari, Ağrı, Bitlis ve Muş da aynı coğrafyanın kentleridir. Burada yaşayan insanlar da akrabalardır." dedi.

Keledoş üzerinden ayrıştırıcı bir yaklaşım yerine, her yörenin kendi ürünlerini tescillemesi gerektiğini belirten Takva, "Van kamuoyu belgelerle cevaplandırdı. Sosyal medya üzerinden yürütülen bu tartışmaları çok doğru bulmuyorum." ifadelerini kullandı.

Mavi Fularlılar Grup Temsilcisi Nuran Demirhan da keledoşun Van'a ait olduğunu belirterek, yemeğin 2017 yılında Van TSO aracılığıyla tescillendiğini söyledi.

Demirhan, keledoşun tarifine ilişkin değerlendirmesinde, "Keledoş ıspanaklarla değil, sadece pancarla yapılır. Keledoş bahar aylarında topladığımız şifalı bitkilerle yapılıyor." diye konuştu.