AĞRI (İHA) - Ağrı'nın Hamur ilçesinde yaşayan emekli imam Cemil Kotan ve eşi Hanım Kotan, devlet desteğiyle başladıkları arıcılığı 200 kovana çıkararak üretimlerini sürdürüyor.

Kotan çifti, Aladağ eteklerinde kurdukları baraka ve çadırda 4 ay boyunca doğayla iç içe bir yaşam sürüyor. Yaklaşık 25 yıldır arıcılıkla ilgilenen Cemil Kotan, emekli olduktan sonra arı sayısını artırdığını belirterek, "Emekli olmadan önce 5-10 kovanla çalışıyordum. 2018'de genç çiftçi desteğinden faydalandık, oğlumuz da bize katıldı. Şu an 200 kovanımız var, hedefimiz 500. Gençlere tavsiyem kendi işlerini kursunlar. Bu iş yorucu ama biz mutluyuz" dedi.

Hanım Kotan ise arıcılıkta kadın emeğine dikkat çekerek, "60 yaşındayım, 25 yıldır eşimle birlikte arıcılık yapıyoruz. Yaylada sabah akşam arıların başındayız. Mum yapıyor, çıta hazırlıyor, tel geriyoruz. Barakamızda sobamızı yakıyor, tandırda ekmek pişiriyoruz. Kadınlar evde oturmasın, gelsinler bu işi öğrensinler" ifadelerini kullandı.

Ağrı Arıcılar Birliği Başkanı Erol Kılıç da kentte arıcılığın her geçen yıl geliştiğini söyledi. 2003 yılında kurulan birliğin 300 üyeye ulaştığını belirten Kılıç, "Yaklaşık 30 bin kovanla yılda 300 ton bal üretiyoruz. 2018 sonrası genç çiftçi projesi ile özellikle kadın arıcıların sayısı arttı. Ağrı balı coğrafi işaret aldı. Geven balı oranı yüzde 65 civarında. Promil değeri 700 ile 1200 arasında değişiyor. Kimyasal yok, mera alanlarımız geniş ve bitki çeşitliliğimiz çok yüksek" dedi.

Kılıç, bu yıl kovan başına 10 kilogramın üzerinde verim beklendiğini vurgulayarak, "Ağrı balı kahvaltılık değil, adeta doğal bir ilaç. Ordu'dan 40 bin kovan bölgeye geliyor. Çünkü burada üretilen balın kalitesi çok yüksek. Üreticilerimiz büyük özveriyle çalışıyor" diye konuştu.

Kotan ailesi, üretimi çocuklarına devretmeyi hedefliyor.

Zengin bitki örtüsüne sahip meralarıyla öne çıkan kent, özellikle Karadeniz Bölgesi'nden gelen arıcılar tarafından tercih ediliyor. Kışı zorlu geçen bölgede sonbahara doğru arılarını sıcak kentlere götüren arıcılar, hazırlıklarını tamamlayarak yeniden Ağrı'ya geldi.

Kamyonlarla taşınan arı kovanları, akarsu kenarlarındaki yaylalara yerleştirildi. Yağışlı geçen ilkbaharla birlikte çiçeklerin açtığı ve bitki örtüsünün canlandığı bölgelerde çadır ve barakalarda kalan arıcılar, günün ilk ışıklarıyla çalışmaya başlayarak kovanlardaki arı kolonileriyle ilgileniyor.

Arıcılar, bu dönemde kovan ve çıta onarımlarını yaparak arılar için uygun ortam oluşturmaya çalışıyor. Temmuz ayında yapılacak hasatta elde edilecek coğrafi işaretli geven balının, aile ve ülke ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor.

Ağrı Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Erol Kılıç, AA muhabirine, geven balı üretiminde son 4 yılda 31 bin kovana ulaşıldığını, geçen yıl da verimli bir sezon geçirdiklerini söyledi.

Kentte üretilen balın kaliteli olduğunu belirten Kılıç, "Son 10 yılın en yüksek verimli sezonu diyebiliriz. Geçen yıl da kovan başı yaklaşık 20 kilogram bal elde ettik ve bu da 600 ton demektir. Geven balı normal bir bal değil, ilaçlıktır. Bu yakın zamanda dünyanın en prestijli dergilerinden birinde de yayımlandı." dedi.

Ağrı'da arıcılığın geçmişte daha çok hobi olarak yapıldığını, son 6 yılda ise meslek haline gelmeye başladığını ifade eden Kılıç, "Sonbaharda 31 bin kovanımız vardı. Her yıl 2-3 bin kovanımız artıyor. Vatandaş için meslek edinme haline geldi." diye konuştu.

Kılıç, Ordu başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nden her yıl yaklaşık 30 bin kovan arının kente getirildiğini, yerli arıcılarla birlikte Ağrı'da toplam 61 bin kovanla üretim yapıldığını bildirdi.

Ağrı'nın bitki örtüsü bakımından zengin bir kapasiteye sahip olduğunu belirten Kılıç, "Ağrılılar bunu mesleğe çevirse bana göre hayvancılıktan daha karlıdır. Geçmişte yapılan Genç Çiftçi Projesi'nde biz yüzde 80 başarı sağladık. Her yıl yaklaşık 35 genç arkadaşımız arıcılığa başladı. Devletin verdiği destekle arıcılığa sıfırdan başlayan çok kişi oldu. Öyle bir destek yine olursa seviniriz. Hemen hemen 81 ile Ağrı'dan bal gidiyor. Her yıl yaklaşık 50 arıcımızdan aldığımız balları üniversitede analiz ediyoruz. Ağrı balı gerçekten ilaç, kahvaltılık değil." ifadelerini kullandı.

Bu yıl yağışlarla birlikte bitkilerin iyi durumda olduğunu aktaran Kılıç, bal rekoltesinde artış beklediklerini söyledi.

Ordulu gezgin arıcı Reyhan Duman da yaklaşık 5 yıldır Hamur ilçesine bağlı Seyithanbey köyüne geldiklerini belirtti.

Bölgede şimdiye kadar verim düşüklüğü yaşamadıklarını dile getiren Duman, "Bu sene doğa daha güzel görünüyor. 300 kovanımız var. Geçen sene bal verimi çok iyiydi. İnşallah bu sene daha da iyi olur. Bu sene sürekli yağış var ve balda verim daha iyi olur. Bölgeye geleli bir hafta oldu ve yerleşmeye çalışıyoruz. Arıların bakımını yapıyoruz. Doğanın güzelliğine göre günlük arı sayısı katları yükseliyor." dedi.

Köylülerden Kasım Polat da Ordulu arıcıların yanında çalıştığını ve arıcılığı öğrenmeye başladığını kaydetti.

Ağrı Belediyesi, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Serhat Kalkınma Ajansı ve Arı Yetiştiricileri Birliğinin katkılarıyla gerçekleştirilen festival, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Programda öğrenciler gösteri sundu.

Ağrı Valisi Osman Varol, festivalde yaptığı konuşmada, kentte tarım başta olmak üzere birçok alanda yatırım yaptıklarını belirtti.

Ağrı'nın geleceğinin tarım ve hayvancılıkta olduğunu ifade eden Varol, "Bu alanda katma değeri ve üreticilerimizin gelirini artırmamız gerektiğini, aynı metrekare tarladan daha fazla gelir elde etmeleri için onlara yardımcı olmamız gerektiğini düşünüyor ve o kapsamda hizmetlerimizi sürdürüyoruz." dedi.

Geven balının bir süre önce tescillendiğini ve kalitesinin laboratuvar ortamında da ortaya konulduğunu belirten Varol, "Arıcılarımız, arıcılığın desteklenmeye başlandığı andan itibaren devletin verdiği desteğin üzerine on mislini koyup gece gündüz demeden çalıştı. Bu çok uzun bir süreç ve 8-10 yıl içinde oluştu. Festivalin beşincisini gerçekleştiriyoruz ama bu süre içinde nereden nereye gelindi. Bir avuç üreticiden onların bir şekilde hobi gibi başladığı işten ekonomimize ciddi katkı veren önemli bir sektöre dönüştü." diye konuştu.

AK Parti Ağrı Milletvekili Ekrem Çelebi de bu yıl arpa, buğday, silajlık mısır, pancar, bal ve ayçiçeğinde yüksek verim elde edildiğini söyledi.

Konuşmaların ardından Ağrı Valisi Osman Varol, Ağrı Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Erol Kılıç'a plaket verdi.

Daha sonra Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abdulhalik Karabulut, Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürü Kenan Engin ve diğer yetkililerle stantları gezen Varol, arıcılarla sohbet etti.

Zorlu geçen kış mevsiminin ardından, ilkbaharda karların erimesiyle, endemik ve zengin bitki örtüsüne sahip dağlık alanlara çadırlarını kurarak konaklayan arıcılar, bal hasadının gelmesiyle tatlı bir heyecan yaşıyor.

Mayıs ayından bu yana evlerinden uzakta, dağlarda daha kaliteli bal üretmek için arı kovanlarının başında bekleyen göçer arıcılar, özellikle gece hava sıcaklıklarının düşmesi ve son yıllara oranla artan yağışlar nedeniyle zorlu bir sürçten geçti.

Şehrin gürültü ve stresinden uzak dağlarda teknolojiden uzak bir yaşam süren ve aralarında Karadeniz bölgesinden gelenlerin de bulunduğu arıcılar, yaklaşık bir ay süren bal sağımı dönemine girilmesiyle kolları sıvadı.

- Kovanlardan petekleri çıkarıp sağımını yapıyorlar

Günün ilk ışıklarıyla işe koyulan arıcılar, oldukça zahmetli geçen bu süreçte arıları uzaklaştırmak için duman çıkaran körük yardımıyla kovanlardaki petekleri çıkarıp büyük emekler verdikleri balın sağımını gerçekleştiriyor.

Ağrı Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Erol Kılıç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ağrı balının yüzde 52'sinin geven bitkisinden oluştuğunu söyledi.

Kentin zengin bir floraya sahip olduğunu ve binin üzerinde bitkinin bulunduğunu ifade eden Kılıç, şöyle konuştu:

"Fabrikalarımız yok, ilaçlama çok az, arazilerimizin yüzde 70'i meralardan oluşuyor. Rakım 1640'tan başlayıp 2 bin 200'e kadar gidiyor. Bunların yanında gece ve gündüz sıcaklığının farklı olmasından dolayı, balımız her yönüyle Türkiye ortalamasının 2 kat üzerindedir. Ağustos ayının 20'sinde bal hasadına başlarız ve bu çalışmalar diğer ayın 10'una kadar devam eder. Rekolte bazında bu yıl yüzde 50 bal kaybımız var. Bu çözemediğimiz bir olay. Bitki ve hava şartları da iyiydi ama bal verimi düşük oldu."

- "Kahvaltılık bal değil, ilaç üretiyoruz"

Kılıç, Ağrı'da aktif 300 arıcının 22 bin kovanla bal üretimi yaptığını belirterek, geçen yıl her kovanda ortalama 18 ile 22 kilogram arasında bal elde ettiklerini dile getirdi.

Bu yıl ise kovan başı 15 kilogramı bulamayacaklarını anlatan Kılıç, "Ağrı balını kahvaltılık olarak üretmiyoruz, biz ilaç üretiyoruz. Son 10 yıldır bizim arıcımız, bunun doğal antibiyotik olduğunu çözdü. Ağrı balı ve poleni şifadır. Bizde kahvaltılık bal yoktur, bizdeki bal şifadır." diye konuştu.

Arıcı Danyal Demir de birkaç gündür zorlu bal hasadına başladıklarını aktardı.

Yaklaşık 200 kovanla arıcılık yaptıklarını bildiren Demir, "Ballarımız şifa değeri yüksek, kekik ve geven ağırlıklı bitkilerden oluşuyor." ifadesini kullandı. (AA)

Türkiye'de tarım ve hayvancılığın yanı sıra arıcılığın da geliştiği illerden biri olan Ağrı'da, kış aylarını Iğdır, Hatay ve Tokat gibi sıcak bölgelerde geçiren arıcılar, üretim sezonu için kente geri döndü.

Yüksek rakımlı yaylaları ve zengin bitki çeşitliliğiyle dikkat çeken kent, Karadeniz bölgesinden gelen gezgin arıcılara da ev sahipliği yapıyor.

Arıcılar, mayıs ile eylül ayları arasında yayla ve köylerde çadır kurarak üretim yapıyor. Kışlaklarda çoğalttıkları arı kolonilerini kovanlarla birlikte kente getiren üreticiler, arıların gelişimini sağlamak için düzenli bakım gerçekleştiriyor.

Ağrı Arıcılar Birliği Başkanı Erol Kılıç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kentte arıcılığın son yıllarda önemli gelişim gösterdiğini belirtti.

Kılıç, Vali Süleyman Elban'ın arıcılığa verdiği desteklere değinerek, "Vali Bey bize 2 tane mum eritme kazanı, pres makinesi, dinlendirme kazanı getirdi. Son olarak da bu koronavirüs belası çıkınca 65 yaş üstü ve 20 yaş altı arıcılara Tokat'tan, Sakarya'dan, Hatay'dan ve özellikle Iğdır'dan 80-90 arıcımızın gidiş gelişinde vermiş olduğu izinle hiçbir sıkıntı çıkmadı." ifadelerini kullandı.

İl dışındaki arıcıların büyük bölümünün kente döndüğünü belirten Kılıç, Ağrı balının coğrafi işaret sürecinin devam ettiğini ve yapılan analizlerde yüksek kalite değerlerine ulaşıldığını söyledi.

Kentte uzun yıllardır arıcılık yapan Ebubekir Demir de baharın gelişiyle arıların kışlaktan çıktığını belirterek, kaliteli bal üretimi için doğa ile iç içe alanlarda üretim yaptıklarını ifade etti.