DOĞUBAYAZIT SINIRINA YAKIN BÖLGEDE DEPREM: AFAD DETAYLARI PAYLAŞTI

DOĞUBAYAZIT DEPREM SON DAKİKA: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından paylaşılan bilgilere göre, saat 22.21.07'de İran'ın Batı Azerbaycan eyaletine bağlı Çaldıran bölgesinde 3,0 (ML) büyüklüğünde deprem meydana geldi.

AFAD'ın internet sitesinde yer alan verilere göre, yerin 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen depremin merkez üssünün, Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesine yaklaşık 30,87 kilometre uzaklıkta olduğu belirtildi. Depremin enlem ve boylamı sırasıyla 39.1561 ve 44.4903 olarak kaydedildi.

Depreme en yakın yerleşim yerlerinin Van'ın Çaldıran ilçesine bağlı Kaşım, Aşağıgülderen, Sarıçimen ve Beydoğan mahalleleri ile Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesine bağlı Sarıçavuş köyü olduğu bildirildi.

AFAD'dan yapılan açıklamada, ilk belirlemelere göre deprem sonrası olumsuz bir ihbarın alınmadığı bilgisine yer verildi.

MUHABİR:CEMİL KARİP

20 Şubat - 12 Mart tarihleri arasında sürecek olan eğitim kampında, 3500 metrede kurulan ana kamp ve çevresindeki buzlarla kaplı bölgelerde teknik tırmanış, buzul duvarı ve çığ eğitimi verilecek.

Ülkemizin deprem fay hatlarının üzerinde bulunması ve her an bir felakete karşı hazırlıklı olunması gerektiğinden, bu tür eğitimlerin önemi bir kez daha vurgulandı. D.N.A.K derneği, ani müdahale ekiplerinin daha verimli ve başarılı acil müdahale edebilmesi için bu tür eğitimlerin devam edeceğini belirtti.

Dernek ayrıca, ülkenin her köşesinde 24 saat tüm halkın yanında olduklarını hatırlatarak, D.N.A.K ailesinin her gün yeni üyelerle daha da güçlendiğini ve gençleri bilinçli eğitimlere davet ettiğini ifade etti. Ağrı Dağı'ndan tüm halka selamlarını ileten D.N.A.K, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutlayarak, barış ve şiddetsiz, mutlu, huzurlu, sağlıklı ve güzelliklerle dolu yuvalar temennisinde bulundu.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın verilerine göre deprem, 11 Nisan 2023 Salı günü saat 13.30'da meydana geldi. Depremin büyüklüğü 4.3 MW, derinliği ise 7 kilometre olarak açıklandı.

Depremin merkez üssünün İran'ın Maku bölgesi olduğu, sarsıntının Türkiye sınırına yakın noktada meydana geldiği belirtildi. AFAD kayıtlarında depremin Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesine 27,86 kilometre mesafede olduğu bilgisi yer aldı.

Depreme en yakın yerleşim yerleri arasında Doğubayazıt'a bağlı Sarıçavuş, Uzunyazı, Gürbulak ve Yaygınyurt ile Iğdır'ın Aralık ilçesine bağlı Emince yer aldı.

İlk belirlemelere göre depremle ilgili can kaybı ya da hasara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü verilerine göre, Ağrı'da aynı gün içinde 31 sarsıntı kayda geçti.

Depremlerin 29'u Diyadin ilçesine bağlı Yörükatlı ve Yeniçadır köyleri çevresinde meydana geldi. Yörükatlı köyünde 2,3, 2,5 ve 3,8 büyüklüğünde 3 deprem kaydedildi. Yeniçadır köyünde ise büyüklüğü 1,3 ile 4,0 arasında değişen 26 sarsıntı oldu.

Doğubayazıt ilçesine bağlı Aktuğlu köyü merkezli 2 deprem de kayıtlara geçti. Bu sarsıntıların büyüklükleri 2,6 ve 2,7 olarak açıklandı.

Peş peşe yaşanan depremler, bölgede vatandaşlarda tedirginliğe neden oldu. Evlerine girmeye çekinen bazı vatandaşlar, geceyi açık alanlarda geçirdi. Köylerde yaşayanların bir kısmı yorgan, yatak ve battaniyelerini alarak bahçelerde ve sokaklarda sabahladı. Bazı vatandaşlar ise araçlarında gecelemeyi tercih etti.

Yeniçadır köyü sakinlerinden Basri Çetin, sarsıntıların akşam saat 22.30 sıralarında başladığını belirtti. Çetin, depremlerin ardından dışarı çıktıklarını ve köy halkıyla birlikte geceyi dışarıda geçirdiklerini söyledi.

Vatandaşlar, sabah saatlerinden itibaren yavaş yavaş evlerine dönmeye başladı.

[youtube status="T_ZIsy9HE58"]

Türkiye saatiyle 01.30'da meydana gelen depremin büyüklüğü kaynaklarda 5,1 ile 5,2 Mw arasında verildi. Merkez üssü Doğubayazıt olarak açıklanan deprem, 39.71 kuzey enlemi ile 44.02 doğu boylamı civarında kaydedildi. Depremin derinliği bazı kaynaklarda 5 kilometre, bazı kaynaklarda ise 27,1 kilometre olarak yer aldı. Tektonik karakterli depremde en yüksek şiddet VII, yani "çok güçlü" olarak belirtildi.

Depremde 18 kişi hayatını kaybetti, 32 kişi yaralandı. Bazı kaynaklarda can kaybı 17 olarak geçerken, olayla ilgili birçok kaynakta ölü sayısı 18 olarak yer aldı. Afette en büyük hasarı Yığınçal köyü gördü. Kutlubulak, Kucak, Sağlıksuyu, Subeşiği, Bozkurt ve Günyolu köylerinde de hasar meydana geldi. Kandilli Rasathanesi'ne göre depremde yaklaşık 1000 bina zarar gördü.

DEPREM AĞRI, IĞDIR VE KARS'TA HİSSEDİLDİ

Doğubayazıt merkezli deprem, Ağrı'nın yanı sıra Iğdır, Kars ve İran-Türkiye sınırının İran tarafına yakın bölgelerde de hissedildi. Deprem istasyonlarının kayıtlarına göre sarsıntı, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'daki istasyonlar başta olmak üzere Türkiye çapında kaydedildi. Depremin en belirgin kaydedildiği yerler arasında Ağrı, Kars ve Varto yer aldı. Batıda Marmara Bölgesi ve Isparta'ya kadar bazı istasyonlarda da deprem kaydı alındı.

Depremin ardından büyüklükleri 2,0 ile 4,0 arasında değişen yaklaşık 80 artçı şok meydana geldi. Mercalli şiddet ölçeğine göre depremin merkezinde şiddet VI, Doğubayazıt ve Iğdır'da V, Erivan, Ağrı, Patnos, Kars ve Erciş'te IV, Nahçıvan ve Van'da ise III olarak değerlendirildi.

BÖLGEDEKİ YEREL FAY SİSTEMİ ETKİLİ OLDU

Doğubayazıt depremi, Kuzey Anadolu Fay Hattı veya Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde meydana gelmedi. Depreme, Ağrı bölgesindeki yerel fay sisteminin yol açtığı değerlendirildi.

Depremin dış merkezinin Doğubayazıt Fayı'nın kuzeyinde, Iğdır Fayı'nın ise güneyinde yer aldığı belirtildi. Kuzey-kuzeybatı doğrultulu bu fayların zaman zaman benzer büyüklükte depremler üretebildiği ifade edildi.

Bölgedeki köylerin, volkanik hareketliliğin ürünü olan bazalt kayaçlar üzerine kurulu olması da hasarın artmasında etkili unsurlardan biri olarak gösterildi. Deprem dalgalarının bazalt zeminde yüksek frekans ve düşük dalga boyuyla hareket ettiği, köylerdeki tek katlı yapıların da bu frekansa yakın salınım göstermesi nedeniyle kötü inşa edilmiş binaların daha fazla zarar gördüğü kaydedildi.

EN BÜYÜK YIKIM YIĞINÇAL'DA YAŞANDI

Depremde en ağır hasar Yığınçal köyünde meydana geldi. Köydeki yapıların önemli bölümünün moloz taşla örülmüş yığma yapılardan oluşması, hasarın artmasına neden oldu.

Binalarda temel bulunmaması, taban alanı, kat yüksekliği ve duvar kalınlıklarının yetersiz olması, yapıların yönetmeliğe uygun yapılmaması ve kullanılan malzemelerin kalitesizliği hasarın başlıca nedenleri arasında gösterildi. Yıkılmayan binalarda da köşelerde kesme çatlaklar ve duvar yıkılmaları meydana geldi. Yığınçal köyünün okul binasında da çatlaklar oluştu.

Deprem sonrası bölgede yamaçlarda kaya düşmeleri ve moloz akıntıları meydana gelirken, yüzey kırığı oluşmadı.

YAYLADA OLAN KÖYLÜLER CAN KAYBINI AZALTTI

Depremin gece saatlerinde meydana gelmesine rağmen can kaybının daha yüksek olmamasında köy sakinlerinin büyük bölümünün yaylada bulunması etkili oldu.

ARAMA-KURTARMA ÇALIŞMALARI SABAH SAATLERİNDE BAŞLADI

İLK AÇIKLAMALARDA ÖLÜ SAYISI 16 OLARAK DUYURULDU

Deprem, Kandilli Rasathanesi'nin bölgede orta şiddette deprem meydana geldiğine ilişkin açıklamasının ardından basına yansıdı. Depremden yaklaşık iki buçuk saat sonra Doğubayazıt Kaymakamı Nurullah Çakır, ölü sayısını 16 olarak açıkladı.

İlk açıklamadan birkaç saat sonra ölü sayısının 18'e yükseldiği, yaralı sayısının ise 21 olduğu duyuruldu. Saat 09.00 civarında Kandilli Rasathanesi, bölgede artçı depremlerin meydana gelebileceğine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Aynı saatlerde ölenler için mezar kazılmaya başlandı. Saat 09.45 civarında depremde hayatını kaybedenlerin kimlikleri belirlendi.

Gün içinde Yığınçal köyünü Doğubayazıt'a bağlayan yolda ulaşımı kolaylaştırmak için zift karışımlı toprak döküldü. Dönemin Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, yeni bina ve ahır yapımı için para ve projenin hazır olduğunu, çalışmaların en kısa sürede başlayacağını açıkladı.

TEDAŞ ve Telekom ekipleri de elektrik ve telefon hatlarındaki sorunların giderilmesi için çalışma yürüttü. Dönemin Doğubayazıt Belediye Başkanı Mukaddes Kubilay, salgın riskine karşı acil su ihtiyacı bulunduğunu bildirdi.

DEVLET YETKİLİLERİ VE YARDIM KURULUŞLARI BÖLGEYE YÖNELDİ

Depremin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, validen bilgi aldı ve mesaj yayımladı. Dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac da Türkiye'ye dayanışma mesajı gönderdi.

Yunanistan, Ankara Büyükelçiliği aracılığıyla talep edilmesi halinde bölgeye C-130 tipi uçakla insani yardım ve kurtarma ekibi göndermeye hazır olduğunu bildirdi.

Deprem sonrası Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, Sağlık Bakanı Recep Akdağ ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler bölgeye gitti. Ağrı ve Iğdır'da depremi hisseden bazı vatandaşlar geceyi evlerinin dışında geçirdi.

Depremin ardından Ermenistan'daki Metzamor Nükleer Santrali'ne etkisi olabileceği yönünde kaygılar da gündeme geldi. Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, yapılan ölçümlerde anormallik olmadığını açıkladı.

SİGORTA VE KONUT ÇALIŞMALARI

Deprem sonrasında Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nda olayla ilgili 18 dosya oluşturuldu ve 29 bin 542 lira ödeme yapıldı.

Karabulak köyünden 132 kişi hak sahibi olarak Ağrı Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğüne başvurdu. Bunlardan 39'unun ihalesi 2007 yılında yapıldı. Yığınçal köyünde ise 7 konutun yeniden yapılması için müdürlüğe başvuruda bulunuldu.

Cumhuriyet Halk Partisi de depremin ardından hazırladığı raporda, evlerini kaybeden vatandaşların yaklaşan kış mevsimini yazlık çadırlarda geçirme tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkati çekti.

TÜRKİYE DEPREM KRONOLOJİSİNDEKİ YERİ

2004 Doğubayazıt depremi, Türkiye'de 21. yüzyılda meydana gelen ve can kaybı ile hasara yol açan depremler arasında yer aldı. Aynı yıl Türkiye'de Erzurum depremi de kayıtlara geçti. Doğubayazıt depremi, 2004'te dünyada meydana gelen önemli depremler listesinde temmuz ayı başlığı altında "Doğubayazıt, Türkiye" olarak yer aldı.

DEPREMİN KISA ÖZETİ

2004 Doğubayazıt depremi, 2 Temmuz 2004'te saat 01.30'da Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde meydana geldi. Büyüklüğü kaynaklara göre 5,1 ile 5,2 Mw arasında verilen depremde 18 kişi hayatını kaybetti, 32 kişi yaralandı. En ağır hasar Yığınçal köyünde oluştu. Deprem, Ağrı, Iğdır, Kars ve sınırın İran tarafındaki bazı bölgelerde hissedildi. Yaklaşık 80 artçı sarsıntının kaydedildiği afet, bölgedeki yapı kalitesi, zemin özellikleri ve yerel fay sistemi nedeniyle önemli hasara yol açtı.

2 Temmuz 2004 Doğubayazıt Depremi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça