Hakkari-Van kara yolunda, sürücüsü henüz öğrenilemeyen 21 AEU 036 plakalı otomobil, kontrolden çıkarak elektrik direğine çarptı.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada araçta bulunan Yusuf Turan hayatını kaybetti, Mehmet Şirin K. yaralandı.

Yaralı, ambulansla Yüksekova Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Karayolları Şube Şefliği yerleşkesinde düzenlenen ve 4 gün sürecek eğitime Muş, Erzurum ve Hakkari'den ambulans sürücüleri katılıyor.

ZORLU KOŞULLARA KARŞI EĞİTİM

Muş İl Sağlık Müdürü Dr. Erol Emre Ömür, eğitimlerin teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirildiğini belirterek, amaçlarının sürücülere zorlu yol ve hava koşullarında güvenli sürüş becerileri kazandırmak olduğunu söyledi.

Ömür, "Hasta ve yaralıların güvenli şekilde nakledilmesini sağlamak ve görev sırasında yaşanabilecek kazaları en aza indirmeyi hedefliyoruz" dedi.

KIŞ ŞARTLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ

Acil sağlık hizmetlerinin geniş bir coğrafyada yürütüldüğünü ifade eden Ömür, "Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde kış şartları nedeniyle sürüş güvenliği daha da önemli hale geliyor" değerlendirmesinde bulundu.

Eğitimlerde zincir takma ve olumsuz hava koşullarında sürüş gibi konuların da uygulamalı olarak işlendiğini aktaran Ömür, kazaların önemli bölümünün yağmur ve kar gibi hava şartlarından kaynaklandığını belirtti.

EKİP VE HASTA GÜVENLİĞİ HEDEFİ

Erzurum 112 Acil Sağlık Hizmetleri Eğitim Koordinatörü Zeki Diler de söz konusu eğitimin acil sağlık personeli için zorunlu bir süreç olduğunu ifade ederek, "Bu eğitimlerle hem ekip hem de hasta güvenliğini sağlamayı amaçlıyoruz" diye konuştu.

Eğitime katılan ambulans sürücüsü Hilal Bulut ise "Eğitimler bize daha çok cesaret veriyor, kendimizi daha çok geliştiriyoruz" dedi.

Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) koordinasyonunda 4 ilden 125 personelin katılımıyla düzenlenen eğitim kampı kapsamında ilçedeki 108. Topçu Alay Komutanlığı yerleşkesinde tatbikat yapıldı.

Senaryo gereği kaza kırıma uğrayan helikopter için ihbarda bulunuldu.

Bunun üzerine bölgeye yönlendirilen UMKE ekipleri, yaralıları bulunduğu yerden alarak Acil Müdahale Çadırı'na taşıdı.

Burada ilk müdahaleleri yapılan yaralıların ambulansla hastaneye sevki sağlandı.

Muradiye ilçesindeki Tarihi Şeytan Köprüsü'nde de doğada arama kurtarma tatbikatı yapan ekipler, senaryo gereği kayalıklardan düşerek yaralanan 5 kişiyi kurtardı.

İl Sağlık Müdürlüğü Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birim Sorumlusu Levent Bayram, basın mensuplarına, tatbikatların başarılı bir şekilde yapıldığını söyledi.

Tatbikatlara katılan ekiplere teşekkür eden Bayram, "Bu tatbikatlarımızın amacı halkımızı bilinçlendirmek ve UMKE personelini profesyonelleştirmek. Ağrı, Bitlis, Hakkari ve Van illerimizden 125 personelimiz katılım sağladı. Yarın sona erecek eğitim programında, suda ve doğada kayıp arama, trafik ve helikopter kazalarında yaralıların kurtarılması tatbikatları gerçekleştirilecek." diye konuştu.

Yaz aylarında yayla ve dağ eteklerinden toplanan akpancar, kırmızı et, nohut, yeşil mercimek, patates, soğan, sarımsak, aşurelik buğday, salça, tereyağı, kurut ve baharat karışımlarıyla hazırlanan keledoş, bölge halkının en fazla tükettiği yemekler arasında bulunuyor.

Önceden haşlanan nohut, akpancar, mercimek, buğday ve patates, tereyağında kavrulan soğan ve etle pişiriliyor. Ardından ezilerek ayran kıvamına getirilen kurut, tencereye ekleniyor. Yaklaşık bir saat pişirilen yemek, tereyağında kavrulan toz biber, salça ve sarımsak sosuyla servis ediliyor.

Yapımı zahmetli olmasına rağmen özel günlerde ve özellikle kış aylarında sofralardan eksik olmayan keledoş, 8 Kasım 2017'de Van Ticaret ve Sanayi Odasının girişimleriyle Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaretle tescillendi.

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan da bir süre önce sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yemeğin Ağrı'ya ait olduğunu belirterek anket başlattı. Bölgedeki birçok kentte tüketilen keledoş, Van ve Ağrı'da farklı sunum şekilleriyle sofralarda yer alıyor.

Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Necdet Takva, AA muhabirine, tarihi belgelerin 19. yüzyılın başından bu yana keledoşun Van'da yapıldığına işaret ettiğini söyledi.

Van'ın tarihi İpek Yolu güzergahında bulunması nedeniyle yolcuların konakladığı mekanlara ev sahipliği yaptığını belirten Takva, "Yemeğinin coğrafi işaret belgesini 8 Kasım 2017'de aldık. Şeflerimizden biri Pakistan'da düzenlenen uluslararası yemek yarışmasında yaptığı keledoşla altın madalya kazandı. Bu yemeğin karmaşık bir bakliyat bileşeni var. Her bakliyat kendi tenceresinde ayrı haşlanır, daha sonra bunlar birleştirilir. Kalabalık ailelerin vazgeçilmez yemeklerinden biri. Genelde kış mevsiminde tüketilir." dedi.

Başka şehirlerin zaman zaman yemeğin kendilerine ait olduğu yönünde iddialarda bulunduğunu ifade eden Takva, "Hiçbir şehir saf bir demografiye sahip değil. Örneğin Ağrı'nın adı geçiyor. Şu an Van'da Ağrılılar, Hakkarililer de yaşıyor. Onların da bu konuda kendi spesiyallerini ön plana çıkarma gibi çabaları var. Varsa ayırt edici özellikleri elbette coğrafi işaret tescilline başvurabilirler. İlimiz sadece Vanlıların yaşadığı bir şehir değil, burası kozmopolit bir kent. Van, tarih boyunca zengin bir sofra kültürüne sahip olmuş. Bu bağlamda keledoş, Van'a özgü yöresel bir yemektir. Tarihi kaynaklarda yer alan Van'a ait yöresel ürünleri tescilleme çabası içindeyiz. Sofralarımızın vazgeçilmezi keledoş, 2017'den bu yana hem ulusal hem uluslararası alanda markalaşarak ödül aldı. Bundan sonra da Van sofralarının vazgeçilmez yemeklerinden biri olarak kalmaya devam edecektir." ifadelerini kullandı.

Pakistan'da 2019'da düzenlenen "Uluslararası Gastronomi Festivali Yemek Yarışması"nda keledoş ile altın madalya kazanan aşçı Sinan Pulat ise bu yemeği dünyaya tanıtmak istediğini belirtti.

Coğrafi işaretli ürünlerin önemine değinen Pulat, "Pakistan'daki yarışmada yemeğimiz çok beğenildi, dünya birinciliğini kazandık ve mutlu olduk. İlimizde keledoş, 3-4 farklı şekilde yapılıyor. Bu, bizim mutfak zenginliğimizdir." diye konuştu.

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan ise keledoşun bölgenin eski yemeklerinden biri olduğunu belirterek, "Vanlı kardeşlerim haklı olarak 'Bizim yemeklerin içerisinde keledoş da var.' diyor. Biz de diyoruz ki keledoş bizimdir. Tarihi derinliklere indiğimizde Ağrı'ya ait olduğunu herkes bilecektir." dedi.

Yemeğin içindeki ürünlerden yapılışına kadar bütün aşamalar incelendiğinde keledoşun Ağrı'ya ait olduğunun görüleceğini savunan Sayan, keledoş festivali düzenleyeceklerini söyledi.

Sayan, "Gelsinler görsünler, hatta yarışma yapalım. Hangisi daha iyi yapmışsa oranın olsun. Vanlı kardeşlerim, Bitlisli kardeşlerim ve başka yerdeki kardeşlerimiz gelsinler, kazanlarda keledoş yapalım ve hangisi birinci olursa o bölgeye ait olsun. Ne yaparlarsa yapsınlar keledoş Ağrı'nındır. Bununla ilgili sosyal medyada anket yaptık. Yüzde 64 Ağrı dediler. Sonra Van buna itiraz etti. Kendi sosyal medya hesapları anket yaptı. Bu sefer Ağrı yüzde 65, Van yüzde 35 çıktı, hatta ben dedim ki ikinci plakamız oldu. 04 trafik plakamız, 65 de keledoş plakamız. Ağrı'nın bütün evlerinde ve sofralarında bu yemeğin izi, yeri, tabağı ve kazanı vardır. Tarihimizde ve kültürümüzde çok önemli bir yere sahiptir. Birileri, 'Biz coğrafi işaretini aldık.' diyor, alabilirsiniz ama öz, hakiki ve bütün özellikleriyle yapılan keledoşun ana yurdu Ağrı'dır." değerlendirmesinde bulundu.

Ev hanımı Vesile Oğur da keledoş yapımını annesi ve büyüklerinden öğrendiğini anlattı.

Yemekte isteğe göre kırmızı et ya da beyaz et kullanıldığını belirten Oğur, "İlkbaharda dağlarda topladığımız bitkileri kurutup kışın yemeğe katıyoruz. En sevdiğimiz yemek. Van'ı bilmiyorum ama Ağrı'da en eski yemeklerimizden. Tandır ekmeğini tabaklara doğrayıp üzerine de keledoş ve ardından tereyağlı sosu döküp yiyoruz. Yaşlı kadınlar çok güzel yapıyor. Biz de onlardan öğrendik. Bizden sonra da gelinler ve kızlar öğrensin. Bu yemeği özlüyoruz ve ayda bir yapıyoruz." dedi.

Fatma Yapıcı ise keledoşun özellikle kışın kalabalık ailelerde çok tüketildiğini ve uzun süre tok tutma özelliğine sahip olduğunu söyledi.