Ağrı Dağı Milli Parkı'nda bu yıl etkili olan yağmur ve kar yağışlarının ardından su seviyesinin yükselmesi, bölgede kuş yoğunluğunu artırdı.

Bulakbaşı ve Karasu sulak alanları ile Aras-Karasu taşkınları sonucu oluşan geçici sulak alanlar, geçen yıllara göre neredeyse iki kat daha fazla su tuttu.

Bu alanlar, göç yolculuğundaki kuşların besin depolaması için önemli duraklardan biri oldu.

Türkiye'de görülen 504 kuş türünden 209'una ev sahipliği yapan bölgedeki sulak alanlar, bahar mevsimiyle birlikte çok sayıda kuş türünün uğrak noktası haline geldi.

SU SEVİYESİ GÖÇMEN KUŞLARI BÖLGEYE ÇEKİYOR*
Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Dr. Emrah Çelik, Ağrı Dağı eteklerindeki sulak alanların göçmen kuşlar açısından önemli olduğunu belirtti.

İlkbaharın gelmesiyle bölgenin göç almaya başladığını ifade eden Çelik, havaların ısınmasıyla yaz göçmenlerinin alana geldiğini söyledi.

Çelik, bölgede kıyı kuşları ve ördek türlerinin görüldüğünü belirterek, şunları kaydetti:

"Şimdi havaların ısınmasıyla birlikte yaz göçmenleri alana gelmeye başladı. Alanda şu an birçok kıyı kuşu ve ördek türlerini görmekteyiz. Alan şu an su potansiyeli olarak çok iyi bir durumda. Bu da türlerin burada daha hareketli olmasına neden oluyor. Bölgede su çok iyi durumda, bu da yine burada ördek türlerine iyi bir yaşam alanı sağlıyor. Öte yandan yine yer yer sığ bataklıklar da önemli kıyı kuşları için beslenme alanı oluşturuyor. Eğer su seviyesi bu şekilde devam ederse buraya yaz göçmenleri gelmeye devam edecek. Bu şekilde tür sayısının daha da artacağını düşünüyoruz."

YAĞIŞLAR SULAK ALANLARI BESLEDİ

Çelik, su seviyesinin yüksek olmasının kuşlara beslenme ve yuvalama açısından olanak sağladığını bildirdi.

Yurt genelinde yağışların iyi gittiğini aktaran Çelik, bu durumun sulak alanlara önemli su girişi sağladığını ifade etti.

Çelik, "Bu su seviyesi arttıkça hem kuşların besin bulması hem de yuvalama faaliyetlerini kolaylaştırdı. Onun dışında suyun artmasıyla birlikte hem kolay besin bulma hem yuva yapma gibi durumlar daha iyi konuma geldi." dedi.

Ağrı Dağı'nın eteklerinde dondurucu soğuklara rağmen 35 kuş türü yaşıyor

Ağrı Dağı'nın zirvesindeki buzul ve kar sularıyla beslenen Karasu Sulak Alanı, özellikle kıtalar arasında göç eden kuşların konaklama noktaları arasında bulunuyor. Bugüne kadar Iğdır genelinde 348 kuş türü gözlemlenirken, Karasu Sulak Alanı'nın güncel kayıtlarında 209 tür yer alıyor.

Kısmen donan sulak alanda yaşam devam ediyor
Kış mevsimiyle birlikte hava sıcaklığının sıfırın altında 10 dereceye kadar düşmesi, Karasu Sulak Alanı'nın bazı bölümlerinin donmasına neden oldu. Buna rağmen tamamen donmayan su yüzeyleri, bölgede kalan kuşlar için önemli bir beslenme ve yaşam alanı oluşturdu.

Yapılan gözlemlerde elmabaş patka, tepeli patka, suna ve kızkuşunun da aralarında bulunduğu yaklaşık 35 kuş türü kayda geçirildi. Bu türlerin büyük bölümünü kuş biliminde "kış ziyaretçisi" olarak adlandırılan kuşlar oluşturuyor.

Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliğinin (IUCN) listelerinde nesli tehdit altında bulunan türler arasında gösterilen kızkuşu ve elmabaş patka da alanın açık su bölümlerinde gözlemlendi.

"Açık kalan su yüzeylerinde kış türlerini görüyoruz"
KUŞMER Müdürü Dr. Emrah Çelik, Iğdır'ın Türkiye'nin kuş çeşitliliği bakımından önemli merkezlerinden biri olduğunu belirtti.

Kış şartlarına rağmen kuşların Karasu Sulak Alanı'nda yaşam alanı bulabildiğini ifade eden Çelik, "Kışın gelmesiyle sıcaklıklar eksi 10 dereceye kadar düştü. Karasu Sulak Alanı'nın bir kısmı dondu fakat açık kalan su yüzeylerinde yine kış türlerini görmekteyiz. Yaptığımız çalışmalarda yaklaşık 35 kuş türü tespit ettik." dedi.

Gözlemlenen türler arasında bölge için önemli kış ziyaretçilerinin bulunduğunu aktaran Çelik, elmabaş patka, tepeli patka ve sunanın yanı sıra kızkuşunun da alanda tespit edildiğini söyledi. Çelik, kızkuşlarının bölgede yeterli düzeyde bir popülasyona sahip olduğunu kaydetti.

Kış ziyaretçileri kuzeye göç edecek
Karasu Sulak Alanı'nda kışı geçiren türlerin önemli bir bölümü, havaların ısınmasının ardından Rusya ve Kazakistan'ın da aralarında bulunduğu daha kuzey bölgelerine doğru göç edecek. Bu kuşların ayrılmaya başlamasıyla yaz ziyaretçisi türlerin sulak alana gelmesi bekleniyor.

Iğdır'ın çevre illere göre daha ılıman kış şartlarına sahip olduğunu belirten Çelik, bazı sulak alanların tamamen donmamasının kuşlar açısından önemli bir avantaj oluşturduğunu söyledi.

KUŞMER ekiplerinin kuş çeşitliliğindeki mevsimsel değişimi takip etmek amacıyla yılın her döneminde bölgede gözlem ve kayıt çalışmaları yürüttüğünü ifade eden Çelik, baharla birlikte sulak alandaki tür dağılımının yeniden değişeceğini dile getirdi.

Taşlıçay ilçesinde bulunan ve 32 kilometrekarelik alanı kapsayan göl, adaları, bitki örtüsü ve sahilleriyle doğa tutkunlarının uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Yaban hayatı açısından önemli bir alan olan göl ve çevresi, Afrika ile Rusya arasında göç eden kuşlar tarafından ilkbahar ve sonbahar aylarında konaklama alanı olarak kullanılıyor. Bazı türler ise bölgeyi üreme alanı olarak tercih ediyor.

Akademisyenler ve gönüllüler tarafından yürütülen çalışmalarda gölde bugüne kadar 110 kuş türünün yaşadığı tespit edildi.

Belirlenen türler arasında Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) kırmızı listesinde yer alan kızkuşu (Vanellus vanellus), elmabaş patka (Aythya ferina), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) ve çamurçulluğu (Limosa limosa) da bulunuyor.

Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Emrah Çelik, AA muhabirine, bölgedeki yaban hayatı zenginliğinin tespitine yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Balık Gölü'nün yüksek rakımlı bir dağ gölü olduğunu ifade eden Çelik, "Yaptığımız son güncel çalışmalarla birlikte 110 türün yaşadığını tespit ettik." dedi.

Gölde geçmiş yıllarda kadife ördeğin (Melanitta fusca) de yaşadığına dair kayıtlar bulunduğunu belirten Çelik, bu türün takibine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Çelik, "Burada patkalardan elmabaş ve tepeli patka ile kızkuşu bölge için önemli türlerden. Geçmiş kayıtlara baktığımızda burada kadife ördeğin de ürediği bilgisine rastladık. Bu yöndeki çalışmalarımız devam edecek." diye konuştu.

Balık Gölü'nün hem peyzaj hem de kuş çeşitliliği açısından önemli bir alan olduğunu vurgulayan Çelik, kuş gözlemcilerini ve bilimsel çalışma yapmak isteyen akademisyenleri bölgeye davet etti.

Çelik, gölün ekoturizm açısından da önemli olduğunu belirterek doğa yürüyüşü ve dağ sporları gibi faaliyetler için uygun bir alan sunduğunu kaydetti.

Türkiye'nin en yüksek dağı olan 5 bin 137 metre rakımlı Ağrı Dağı'nın zirvesinden gelen sularla beslenen sazlık, her mevsim farklı kuş türlerine yaşam alanı sunuyor.

Iğdır Üniversitesi Kuş Merkezi Müdürü Emrah Çelik, AA muhabirine, Doğubayazıt Sazlığı'nın Ağrı Dağı eteklerindeki önemli sulak alanlardan biri olduğunu söyledi.

Bu sulak alanın bölgedeki yaban hayatına önemli katkı sunduğunu belirten Çelik, "Doğubayazıt Sazlığı her dönem sahip olduğu farklı habitat tipleriyle birçok yerli ve göçmen kuş türüne ev sahipliği yapıyor." dedi.

Dünya genelinde etkili olan kuraklığın kuşları çeşitli yönlerden etkilediğini ifade eden Çelik, "Özellikle bu yaz dönemi çok kurak geçti fakat buna rağmen Ağrı Dağı'ndan gelen kaynak suları buradaki sazlıklarda yaşam sunmaya devam ediyor. Bölgeye gelen yaban hayatı araştırmacıları, kuş bilimcileri ve fotoğrafçıları, doğa meraklıları, bu sazlığı ziyaret edip çalışma yapabiliyorlar." diye konuştu.

Doğubayazıt Sazlığı'nda daha önce yapılan çalışmalarda 141 kuş türünün kayda geçtiğini aktaran Çelik, "Biz de bu doğrultuda çalışmalarımızı yoğunlaştırdık. Sazlıklarda bölgedeki kuraklığa rağmen ciddi bir hareketlilik var. Kuş bilimi açısından önemli, uzun süreli araştırma yapılması gereken bir yer." ifadesini kullandı.