Ağrı Dağı Milli Parkı'nda bu yıl etkili olan yağmur ve kar yağışlarının ardından su seviyesinin yükselmesi, bölgede kuş yoğunluğunu artırdı.

Bulakbaşı ve Karasu sulak alanları ile Aras-Karasu taşkınları sonucu oluşan geçici sulak alanlar, geçen yıllara göre neredeyse iki kat daha fazla su tuttu.

Bu alanlar, göç yolculuğundaki kuşların besin depolaması için önemli duraklardan biri oldu.

Türkiye'de görülen 504 kuş türünden 209'una ev sahipliği yapan bölgedeki sulak alanlar, bahar mevsimiyle birlikte çok sayıda kuş türünün uğrak noktası haline geldi.

SU SEVİYESİ GÖÇMEN KUŞLARI BÖLGEYE ÇEKİYOR*
Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Dr. Emrah Çelik, Ağrı Dağı eteklerindeki sulak alanların göçmen kuşlar açısından önemli olduğunu belirtti.

İlkbaharın gelmesiyle bölgenin göç almaya başladığını ifade eden Çelik, havaların ısınmasıyla yaz göçmenlerinin alana geldiğini söyledi.

Çelik, bölgede kıyı kuşları ve ördek türlerinin görüldüğünü belirterek, şunları kaydetti:

"Şimdi havaların ısınmasıyla birlikte yaz göçmenleri alana gelmeye başladı. Alanda şu an birçok kıyı kuşu ve ördek türlerini görmekteyiz. Alan şu an su potansiyeli olarak çok iyi bir durumda. Bu da türlerin burada daha hareketli olmasına neden oluyor. Bölgede su çok iyi durumda, bu da yine burada ördek türlerine iyi bir yaşam alanı sağlıyor. Öte yandan yine yer yer sığ bataklıklar da önemli kıyı kuşları için beslenme alanı oluşturuyor. Eğer su seviyesi bu şekilde devam ederse buraya yaz göçmenleri gelmeye devam edecek. Bu şekilde tür sayısının daha da artacağını düşünüyoruz."

YAĞIŞLAR SULAK ALANLARI BESLEDİ

Çelik, su seviyesinin yüksek olmasının kuşlara beslenme ve yuvalama açısından olanak sağladığını bildirdi.

Yurt genelinde yağışların iyi gittiğini aktaran Çelik, bu durumun sulak alanlara önemli su girişi sağladığını ifade etti.

Çelik, "Bu su seviyesi arttıkça hem kuşların besin bulması hem de yuvalama faaliyetlerini kolaylaştırdı. Onun dışında suyun artmasıyla birlikte hem kolay besin bulma hem yuva yapma gibi durumlar daha iyi konuma geldi." dedi.

Bugüne kadar yapılan gözlemlerde 348 kuş türünün yaşadığı belirlenen Iğdır'daki Karasu Sulak Alanı, güncel kayıtlara göre 209 kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

Hava sıcaklığının sıfırın altında 10 dereceye kadar düşmesiyle, Ağrı Dağı'nın zirvesindeki buzul ve kar sularıyla beslenen Karasu'nun bir bölümü dondu.

Genelde kıtalar arası göçen kuş türlerinin uğradığı Karasu Sulak Alanı'nda yapılan gözlem çalışmalarında, dondurucu kış şartlarına rağmen 35 kuş türünün yaşadığı belirlendi.

Aralarında, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliğince (IUCN) oluşturulan, nesli tehlike altındaki türlerin yer aldığı kızkuşu (Vanellus vanellus), elmabaş patka (Aythya ferina) gibi kuşlar, suyun açık alanlarında yaşamlarını sürdürüyor.

Kuş biliminde "kış ziyaretçisi" olarak adlandırılan bu türlerin büyük bir bölümü, havaların ısınmasıyla daha kuzey bölgelere, Rusya ve Kazakistan'a doğru göçecek.

Sıcaklıklar eksi 10 dereceye kadar düştü

Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi (KUŞMER) Müdürü Öğretim Üyesi Dr. Emrah Çelik, AA muhabirine, Iğdır'ın Türkiye'nin kuş çeşitliliği açısından önemli bir merkez olduğunu söyledi.

Kış mevsiminde soğuklara rağmen burada yaşam alanı bulabildiklerine dikkati çeken Çelik, "Kışın gelmesiyle sıcaklıklar eksi 10 dereceye kadar düştü. Karasu Sulak Alanı'nın bir kısmı dondu fakat açık kalan su yüzeylerinde yine kış türlerini görmekteyiz. Yaptığımız çalışmalarda yaklaşık 35 kuş türü tespit ettik." dedi.

Tespit edilen türleri değerlendiren Çelik, "Bunlar arasında önemli olan türlerimiz var. Elmabaş patka, tepeli patka, suna. Bunlar bu bölge için önemli kış ziyaretçisi türleri. Yaptığımız çalışmalarda kızkuşunu da tespit ettik. Kızkuşu da normalde şu an nesli tehlike altında olan bir tür, bunu da alanda tespit ettik. Yeterli düzeyde bir popülasyonu vardı." diye konuştu.

Yılın her döneminde burada kayıtlar almaya çalışıyoruz

Iğdır'ın iklim şartlarının ve coğrafi konumunun kuş türleri için birçok olanak sunduğunu işaret eden Çelik, şunları kaydetti:

"Çevre illere göre Iğdır'ın kış şartları daha yumuşak geçiyor. Tabii ki bazı sulak alanları tamamıyla donmuyor, bu da bu türler için önemli bir yaşam alanı oluşturuyor. Şimdi baharın gelmesiyle bu türler, özellikle kış ziyaretçi türleri daha yukarı alanlara doğru gidecek. Bunun akabinde yaz ziyaretçisi olan türler alana gelmeye başlayacak. Yılın her döneminde burada kayıtlar almaya çalışıyoruz."(AA)

Taşlıçay ilçesinde bulunan ve 32 kilometrekarelik alanı kapsayan göl, adaları, bitki örtüsü ve sahilleriyle doğa tutkunlarının uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Yaban hayatı açısından önemli bir alan olan göl ve çevresi, Afrika ile Rusya arasında göç eden kuşlar tarafından ilkbahar ve sonbahar aylarında konaklama alanı olarak kullanılıyor. Bazı türler ise bölgeyi üreme alanı olarak tercih ediyor.

Akademisyenler ve gönüllüler tarafından yürütülen çalışmalarda gölde bugüne kadar 110 kuş türünün yaşadığı tespit edildi.

Belirlenen türler arasında Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) kırmızı listesinde yer alan kızkuşu (Vanellus vanellus), elmabaş patka (Aythya ferina), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) ve çamurçulluğu (Limosa limosa) da bulunuyor.

Iğdır Üniversitesi Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Emrah Çelik, AA muhabirine, bölgedeki yaban hayatı zenginliğinin tespitine yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Balık Gölü'nün yüksek rakımlı bir dağ gölü olduğunu ifade eden Çelik, "Yaptığımız son güncel çalışmalarla birlikte 110 türün yaşadığını tespit ettik." dedi.

Gölde geçmiş yıllarda kadife ördeğin (Melanitta fusca) de yaşadığına dair kayıtlar bulunduğunu belirten Çelik, bu türün takibine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Çelik, "Burada patkalardan elmabaş ve tepeli patka ile kızkuşu bölge için önemli türlerden. Geçmiş kayıtlara baktığımızda burada kadife ördeğin de ürediği bilgisine rastladık. Bu yöndeki çalışmalarımız devam edecek." diye konuştu.

Balık Gölü'nün hem peyzaj hem de kuş çeşitliliği açısından önemli bir alan olduğunu vurgulayan Çelik, kuş gözlemcilerini ve bilimsel çalışma yapmak isteyen akademisyenleri bölgeye davet etti.

Çelik, gölün ekoturizm açısından da önemli olduğunu belirterek doğa yürüyüşü ve dağ sporları gibi faaliyetler için uygun bir alan sunduğunu kaydetti.

Türkiye'nin en yüksek dağı olan 5 bin 137 metre rakımlı Ağrı Dağı'nın zirvesinden gelen sularla beslenen sazlık, her mevsim farklı kuş türlerine yaşam alanı sunuyor.

Iğdır Üniversitesi Kuş Merkezi Müdürü Emrah Çelik, AA muhabirine, Doğubayazıt Sazlığı'nın Ağrı Dağı eteklerindeki önemli sulak alanlardan biri olduğunu söyledi.

Bu sulak alanın bölgedeki yaban hayatına önemli katkı sunduğunu belirten Çelik, "Doğubayazıt Sazlığı her dönem sahip olduğu farklı habitat tipleriyle birçok yerli ve göçmen kuş türüne ev sahipliği yapıyor." dedi.

Dünya genelinde etkili olan kuraklığın kuşları çeşitli yönlerden etkilediğini ifade eden Çelik, "Özellikle bu yaz dönemi çok kurak geçti fakat buna rağmen Ağrı Dağı'ndan gelen kaynak suları buradaki sazlıklarda yaşam sunmaya devam ediyor. Bölgeye gelen yaban hayatı araştırmacıları, kuş bilimcileri ve fotoğrafçıları, doğa meraklıları, bu sazlığı ziyaret edip çalışma yapabiliyorlar." diye konuştu.

Doğubayazıt Sazlığı'nda daha önce yapılan çalışmalarda 141 kuş türünün kayda geçtiğini aktaran Çelik, "Biz de bu doğrultuda çalışmalarımızı yoğunlaştırdık. Sazlıklarda bölgedeki kuraklığa rağmen ciddi bir hareketlilik var. Kuş bilimi açısından önemli, uzun süreli araştırma yapılması gereken bir yer." ifadesini kullandı.

Türkiye'nin Nahçıvan, İran ve Ermenistan sınırında bulunan Iğdır, iklim yapısı ve bitki örtüsü çeşitliliğiyle birçok kuş türüne ev sahipliği yapıyor.

Çeşitlilik nedeniyle bölgenin "kuş cenneti" olarak nitelendirilen kentin birbirinden güzel coğrafyasına, farklı türden kuşlar da renk katıyor.

Yaklaşık 303 kuş türünün yaşadığı ve göçmen kuşların uğrak noktası milli parkta, daha önce bölgede çalışma yapan bilim insanlarının sadece uçarken görüp kayıt altına aldığı büyük flamingonun, bölgedeki sulak alanda beslenmesi AA ekibince görüntülendi.

- "Çekilen görüntü, kuş bilimi açısından önemli"

Iğdır Üniversitesi Kuş Merkezi (KUŞMER) Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Emrah Çelik, görüntülerin, kuş bilimi açısından oldukça önemli bir adım olduğunu söyledi.

Görüntülenen türün büyük flamingo olduğunu ifade eden Çelik, "Bu büyük flamingo olarak geçiyor. Ülkemizde Gediz Deltası ve Tuz Gölü'nde üreme kolonileri oluşturmakta. Iğdır'a en yakın konumda Van ilinde görülüyor. Her yıl mayıs ayında alana gelip kasım ayına kadar koloni oluşturuyorlar." dedi.

Iğdır'da böyle bir türün kayıt altına alınmasının oldukça önemli bir gelişme olduğunu belirten Çelik, "Normalde bu türün beslendiği alanlar spesifiktir, çünkü tuz karidesiyle besleniyor. Burada ilk kez görüntülendi. Bir birey görüntülendi ve akabinde 4 bireyin daha olduğu biliniyor." ifadelerini kullandı.

Çelik, flamingonun görüntülendiği alanda bundan sonra çalışma yürüteceklerini anlatarak, şunları kaydetti:

"Bu türün bu alanı kullanıp kullanmadığını bir sonraki bilimsel çalışmalarla ortaya çıkaracağız. Bu görüntüler ilk, daha önce kayıt altına alınmış fakat ilk kez görüntülendi. Bu alanı sürekli kullanıp kullanmadıklarını da çalışmalarla ortaya çıkaracağız. Eğer bu türün burayı yılın aynı zamanında kullandığını ortaya çıkarırsak burası için çok önemli. Ornito turizmi, kuş gözlemi için çok önemli bir tür."Kaynak:AA