Üniversite bünyesindeki Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde koruma altında bulunan kediler üzerinde yapılan incelemelerde, İran kedilerinde yaygın görülen hastalığın Van kedilerinde bulunup bulunmadığı araştırıldı.

Van YYÜ Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cumali Özkan ile Araştırma Görevlisi Muhammed Zeyd Işık tarafından yürütülen çalışmada, lisans öğrencilerinin de katılımıyla 100 Van kedisi incelendi.

Üniversitenin hayvan hastanesi laboratuvarında son teknoloji ultrason cihazıyla yapılan ölçümlerde kedilerin böbrek kalınlığı, uzunluğu ve genel boyutları detaylı şekilde değerlendirildi.

Yapılan analizler sonucunda, Van kedilerinde İran kedilerinde sıkça görülen polikistik böbrek hastalığına ilişkin genetik risk bulunmadığı tespit edildi. Çalışmaya ilişkin hazırlanan makalenin uluslararası indeksli dergide yayımlanmak üzere kabul edildiği bildirildi.

Prof. Dr. Cumali Özkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, polikistik böbrek hastalığının böbrek dokusunda çok sayıda kistin oluşmasıyla ortaya çıkan genetik bir hastalık olduğunu belirtti.

Özkan, "Bu hastalık özellikle İran kedilerinde oldukça yaygın görülmektedir. Hatta iki İran kedisinden birinde genetik olarak polikistik böbrek yetmezliği bulunduğu biliniyor. Van'ın coğrafi olarak İran'a yakın olması ve genetik benzerlikler nedeniyle bu hastalığın Van kedilerinde olup olmadığı araştırıldı. Çalışma sonucunda Van kedilerinde bu hastalığa rastlamadık." ifadelerini kullandı.

Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdullah Kaya ise Van kedileri üzerine bugüne kadar çok sayıda bilimsel çalışma yapıldığını ifade etti.

Kaya, Van kedilerinin endemik tür olduğunu ve araştırmaların 1992 yılından bu yana sürdüğünü belirterek, geçmişte Van kedilerinin sağır olduğuna yönelik yanlış bir algının bulunduğunu, yapılan çalışmalarla bu durumun doğru olmadığının ortaya konulduğunu aktardı.

Van kedileriyle ilgili yapılan her araştırmanın referans niteliği taşıdığını vurgulayan Kaya, farklı disiplinlerde bilimsel çalışmaların devam ettiğini kaydetti.

Van YYÜ Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cumali Özkan ile yüksek lisans öğrencisi veteriner hekim Büşra Karabulut tarafından 2 yıl önce başlatılan araştırma kapsamında, Kedi Villası'nda koruma altında tutulan 80 kediden kan örnekleri alındı.

Veteriner fakültesi lisans öğrencilerinin de destek verdiği çalışmada alınan örnekler, üniversitenin hayvan hastanesi laboratuvarındaki cihazlarla analiz edildi. İncelemelerde kedilerin yüzde 40'ının "A", yüzde 60'ının ise "B" kan grubuna sahip olduğu tespit edildi.

Araştırmayla, Van kedilerinin hematolojik profilinin belirlenmesi ve bu verilerin tedavi süreçlerinde kullanılması amaçlanıyor. Çalışmanın ayrıca Van kedilerinin popülasyonunun korunması ve sürdürülebilirliğine katkı sunması hedefleniyor.

Van YYÜ Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cumali Özkan, AA muhabirine, Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Van kedileriyle ilgili bilimsel çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Farklı yaş, cinsiyet ve göz renklerine sahip Van kedilerinde kan gruplarının belirlenmesine yönelik çalışma yürüttüklerini belirten Özkan, bu kan gruplarının hastalıklarla ilişkisi ve genetik özellikleri üzerine de araştırmalar yaptıklarını ifade etti.

Dünyadaki kedilerde A, B ve AB olmak üzere üç kan grubunun bulunduğunu, A grubunun daha yaygın görüldüğünü aktaran Özkan, kedilerde negatif ya da pozitiflik özelliğinin bulunmadığını dile getirdi.

Özkan, Van kedileri üzerinde yaptıkları çalışmada B kan grubuna sahip kedilerin daha fazla olduğunu belirlediklerini anlatarak, "Van kedileriyle ilgili yaptığımız çalışmada B kan grubuna sahip Van kedilerinin sayısının daha fazla olduğunu tespit ettik, ayrıca nadir görülen AB kan grubuna sahip bir kediye rastlamadık. Bu da bizim için dikkat çekici sonuçlardan biri oldu." dedi.

Kedilerde de kan nakli gerektiren durumlarla karşılaşılabildiğini ifade eden Özkan, "Kan grubunun belirlenmesi, bu tür durumlarda uygun kanın verilmesini sağlayarak tedavinin doğru şekilde yapılmasına olanak tanıyacak." diye konuştu.

Van kedisinin önemli kedi ırklarından biri olduğunu vurgulayan Özkan, "Hem dünya hem ülkemiz hem de ilimiz için büyük bir değere sahip. Van kedileriyle ilgili bilimsel çalışmalarımıza devam edeceğiz. Doktora ve yüksek lisans tezlerinde, Van kedilerinin özellikleri ve hastalıklarıyla ilgili detaylı araştırmalarımızı sürdüreceğiz. Çalışmamızı 4 ay içinde tamamlayarak bilimsel olarak yayımlanabilir hale getirmeyi hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Öğrencilerle uygulamalar da yaptıklarını anlatan Özkan, temel amaçlarının yeterli bilgi ve donanıma sahip veteriner hekimler yetiştirmek olduğunu söyledi.

Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdullah Kaya da hayvanlarda kan gruplarının bilindiğini ve değişkenlik gösterdiğini belirtti.

Van kedilerinde kan gruplarının bugüne kadar ortaya konulmadığını ifade eden Kaya, hangi Van kedisinin hangi kan grubuna sahip olduğunun bilinmesinin, kan nakli gibi durumlarda önem taşıdığını kaydetti.

Bu çalışma sayesinde Van kedilerinde hangi kan grubunun yoğun olduğunun ortaya konulacağını aktaran Kaya, "Araştırmalarımızda öncelik verdiğimiz kriter şudur. Araştırma fikri kedinin yararına mı, gerekli mi? Orijinal ve faydalı olan fikirlere her zaman açığız." dedi.

Kaya, bir yüksek lisans öğrencisinin de Van kedilerinin davranışları üzerine çalışma yapacağını belirterek, "Van kedisiyle ilgili bilgilerimiz her geçen yıl artıyor, akademik altyapımız güçleniyor ve güçlü bir arşiv oluşuyor. Eskiden birçok özellik bilinmiyordu. Van kedisi yok olma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Şu an ıslah çalışmalarıyla orijinal formlar korunuyor. Van kedisinin akademik altyapısı çok güçlüdür." değerlendirmesinde bulundu.