Kars'ta böbrek ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran 71 yaşındaki hastanın mesanesinden ameliyatla çıkarılan elma büyüklüğündeki taş doktorları şaşırttı.

Arpaçay ilçesine bağlı Tepeköy'de yaşayan Urfan Aydın, geçen hafta böbrek ağrısı şikayetiyle Arpaçay Devlet Hastanesine başvurdu. İlk müdahalenin ardından Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezine sevk edilen Aydın'ın yapılan tetkiklerinde mesanesinde büyük bir taş olduğu tespit edildi.

Üroloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ezer ve ekibi tarafından ameliyata alınan hastanın mesanesinden 201 gram ağırlığında, 8 santimetre çapında tek parça taş çıkarıldı.

"BU BÜYÜKLÜKTE TAŞLARA NADİREN RASTLIYORUZ"

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ezer, mesane taşlarının zamanla büyüyebildiğini belirterek, "Mesanede bu büyüklükte taşlara nadiren rastlıyoruz" dedi.

Taşın büyüklüğünün dikkat çekici olduğunu ifade eden Ezer, "Biz de filmde gördüğümüzde hayret ettik, bunun tamamen taş olamayabileceğini düşündük ama ameliyat sırasında hakikaten tek parça halinde taş çıkması bizleri de şaşırttı. Ağır ve sağlam bir taş" diye konuştu.

Ezer, bu tür taşların genellikle ciddi ağrıya yol açmadığı için hastaların geç başvurduğunu ve bu süreçte taşın büyüyebildiğini kaydetti.

HASTA ŞAŞKINLIĞINI GİZLEYEMEDİ

Hasta Urfan Aydın ise ameliyat sonrası taşı gördüğünde şaşırdığını belirterek, "Böyle bir taş beklemiyordum, çok büyük bir taş" ifadelerini kullandı.

A.A, P.A ve M.A.A (7), tek kırma av tüfeğiyle oynadıkları sırada silah kazara ateş aldı. Tüfekten çıkan saçmalar, 7 yaşındaki M.A.A'nın omzuna isabet etti. Köylülerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

YARALININ DURUMU İYİ
Yaralı çocuk, sağlık ekiplerince Harakani Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. M.A.A'nın sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Sinek, Aladağ, Cumaçay, Tendürek ve Ağrı Dağı bölgeleri başta olmak üzere çok sayıda yaylanın bulunduğu Ağrı, her yıl ilkbaharın gelişiyle göçer aileler ve binlerce hayvana ev sahipliği yapıyor.

Yağışlı geçen ilkbahar döneminde bitki örtüsü canlanan ve akarsu kaynaklarıyla dikkati çeken yaylalar, bu yıl da göçerleri ağırlamaya başladı.

Iğdır başta olmak üzere bölge illerinden yola çıkan göçerler, küçükbaş sürülerini günler süren yolculuğun ardından dinlenerek yaylalara ulaştırmak için gece gündüz çalışıyor.

Göçer aileler, yaz dönemi boyunca zengin bitki örtüsü ve akarsu kaynaklarının bulunduğu yaylalarda hayvanlarını otlatıp bakımlarını yapıyor. Sonbahara doğru havaların soğumaya başlamasıyla sürülerini memleketlerine götürüyor.

Iğdır'dan gelen göçer Ferhat İlgen, AA muhabirine, bu yıl da hazırlıklarını tamamlayıp sürüleri yaylaya çıkarmaya başladıklarını söyledi.

Doğa koşullarının kendilerini zorladığını belirten İlgen, geceleri havaların soğuduğunu, yağmur ve rüzgardan olumsuz etkilendiklerini anlattı.

Bu yıl yağışlarla yaylaların daha iyi durumda olduğunu ifade eden İlgen, "Memleketimizden geleli yaklaşık 15 gün oldu. Burada hayvanlarımızı kamyonlara yükleyip Kars'ta bulunan yaylalara doğru yola koyulacağız. Yaz aylarını yaylada geçirip sonbaharda havalar soğumaya başlayınca Iğdır'a gideceğiz. Hayatımız bu şekil, yazın yaylada kışın da ahırda hayvanlarımızın bakımını yerine getiriyoruz. Çobanlık iyidir ama herkes yapamaz. 2 bin 300 hayvanımız ve kuzularımız var." dedi.

Göçerlerden Reşit Aktaş da hayvanları beslemek için bölgeye geldiklerini, yaylalarda yaklaşık 6 ay geçirdiklerini belirtti.

Bulundukları kışlaktan Arpaçay'a gideceklerini aktaran Aktaş, "Burada bir ay kaldık, Kars ve diğer bölgelerde de 5 ay kalacağız ve sonrasında Iğdır'a döneceğiz. Burada başka yaylacılar da var. Biz de 8 kişiyiz. Yaylacılık hayatı zor ama ne yapalım, baba mesleğidir bırakamıyoruz. Hayvanlar bizim, her sene bu şekilde yaylalara çıkıyoruz." ifadelerini kullandı.

Aktaş, geceleri kurt ve yaban hayvanlarının saldırılarına karşı hayvanlarının başında nöbet tuttuklarını sözlerine ekledi.

Hayvancılığın yaygın olarak yapıldığı kentte, gece hava sıcaklığının sıfırın altında 20 dereceye kadar düştüğü dağ köylerinde yaşayan besiciler, yaz aylarında tarlalarda tırpanla biçip kış için biriktirdikleri otları köye taşımak üzere sabahın ilk ışıklarıyla yola çıkıyor.

Köylerinde otları istifleyecek yeterli alan bulunmadığını belirten besiciler, dağlık alanlarda depoladıkları otu at, eşek ve kızak yardımıyla, bazı zamanlarda da sırtlarında taşıyarak yerleşim yerlerine getiriyor.

Hayvanlarının yem ve su ihtiyacını karşılamaya çalışan köylüler, içme sularını da bölgedeki kaynaklardan temin ediyor. Vatandaşlar, yarım metreyi bulan karda atlarına yükledikleri bidonlarla evlerine su taşıyor.

Eleşkirt ilçesine bağlı Mollasüleyman köyünde besicilik yapan Rıdvan Aslan, geçim kaynakları olan hayvanların bakımını her koşulda sürdürdüklerini söyledi.

Bölgede kışın çok çetin geçtiğini belirten Aslan, "Ağrı'da kışın hayvanları yemlemek zor oluyor. Eşeklere bağladığımız kızaklarla ot ve saman taşıyoruz. Yarım metreyi bulan kar kalınlığı var. Hayvanlar dışarıda yaklaşık 3 saat yemini yiyor, biz de onların başında bekliyoruz. Bu süreç her gün sabah ve akşam devam ediyor." dedi.

Aslan, geçim kaynakları olan hayvanlarına çocukları gibi şefkatle yaklaştıklarını ifade etti.

Kışı çetin geçen Kars'ta, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle ilçe ve kent merkezine zorunlu olmadığı sürece gitmeyen bazı vatandaşlar, temel ihtiyaçlarını el ele vererek karşılıyor.

Bölgede özellikle soğuk ve yoğun kar yağışının etkili olduğu köylerde, yazın tarla işlerinin yanı sıra kışı daha rahat geçirebilmek için reçel gibi kışlık yiyecekleri yapmak için de bir araya gelen kadınlar, yıllardır ekmeklerini de kendileri hazırlıyor.

Şehrin Arpaçay ilçesi kırsal kesimindeki Kuyucuk köyünde oturan kadınlar yazın tarlalarına ektikleri buğdayları köylerdeki değirmenlerde öğüterek kışın yapacakları yiyeceklerde kullanmak amacıyla un haline getiriyor.

Kovid-19 salgını nedeniyle fırınlara ya da şehre gidip ekmek almak yerine kendi ekmeklerini bu unlardan yapmayı tercih eden kadınlar ekmek yapımı için 2 ya da 3 haftada bir ekmeği biten ailenin evinde buluşup hamur hazırlıyor. Sosyal mesafeyi sağlamak için kalabalık olmadan bir araya gelmeye özen gösteren kadınlar ardından evlerinin yakınındaki tandırlarını yakıp çok sayıda ekmek üretiyorlar.

Kadınlar daha sonra ekmekleri bozulmaması için derin dondurucu ya da buzdolabında saklıyor.

Köy sakinlerinden Sevim Aydın, AA muhabirine, yaz yaylarında her hafta ekmek pişirdiklerini ancak kış aylarında havanın soğumasıyla kadınların 2 haftada bir buluşup imece usulü birbirlerine ekmek pişirdiklerini anlattı.

Yaklaşan kış öncesi ekmek pişirip stokladıklarını ifade eden Aydın, "Tandırımızı yaktık, kışa hazırlık yapıyoruz. Yazın kendi ektiğimiz buğdayların hasadını yapıp civar köylerdeki eski su değirmenlerinde öğüttük ve şimdi de ekmek yapıyoruz." dedi.

- "40 yıldır ekmeğimi kendim yapıyorum"

Aydın, kışın ekmek pişirmenin çok zor olduğunu ve yardımlaşarak ekmek pişirdiklerini dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sabah erkenden kalkıp hamuru yoğuruyorum, tandırı yakıyorum. Tandır ısındıktan sonra ekmek pişirmeye başlıyorum. Kış olunca günümüz böyle geçiyor. Kışın ekmek pişirmek zor olduğu için 15-20 günde bir ekmek pişiriyoruz. Sonra pişirdiğimiz ekmekleri koyduğumuz buzdolabından çıkarıp afiyetle yiyoruz. 40 yıldır ekmeğimi kendim yapıyorum. Uzun olan kışı rahat geçirmek için bu dönemlerde mutlaka komşularımla hazırlık yapıyoruz." diye konuştu.

- "İşimizi kolaylaştırmak için komşularımızla yardımlaşırız"

Köy sakinlerinden Ayten Kaplan ise ekmek pişirmek için komşusuna yardıma geldiğini söyleyerek, "Kış hazırlığı yaparken işimizi kolaylaştırmak için komşularımızla yardımlaşırız. Kars'ta kış uzun, bizim de kışı rahat geçirebilmemiz için öncesinde sıkı çalışmamız lazım." ifadesini kullandı.

Kaplan, ekmek pişirmek için bir gün önce kadınlarla bir araya geldiklerini ifade ederek, "Akşamdan unumuzu eleyip hazırlarız, sabahta kalkıp güzelce hamuru yoğururuz. Hamuru yoğurduktan sonra tandırımızı yakarız ve tandır ısındıktan sonra ekmek pişirmeye başlarız. Ekmeği pişirdikten sonra da derin dondurucuya doldurup günlerce ailece yiyoruz. Tandırlarımızı kış için yaktık. 2-3 arkadaş bir araya gelip bir birimize yardım ediyoruz." dedi.Kaynak:AA