DOĞA YENİDEN CANLANDI
Son yılların en çetin kışının yaşandığı kentte, hava sıcaklıklarının artmasıyla kar örtüsü eridi, meralar yeniden yeşerdi. Türkiye'de küçükbaş hayvan varlığında ilk sırada yer alan Van'da, besiciler uzun süren kışın ardından hayvanlarını yeniden otlaklara çıkardı.

Yılın yaklaşık 5 ayını ağıllarda geçiren koyun sürüleri, yağışların artırdığı su kaynakları ve akarsuların bulunduğu meralarda otlatılmaya başlandı.

BAŞKALE'DE 10 BİNE YAKIN KOYUN MERADA
Küçükbaş hayvancılığın önemli merkezlerinden Başkale ilçesinde, menderesleriyle bilinen Yavuzlar Mahallesi kırsalındaki merada yaklaşık 10 bin küçükbaş hayvan otlatılıyor. Sürüler, yeşile bürünen arazide mendereslerin çevresinde yoğunlaşıyor.

Hayvan sahiplerinden Tunç Alkan, havaların ısınmasıyla doğanın canlandığını belirterek, "Koyunlarımızı sabah mendereslerin olduğu yere getiriyoruz. Otlarımız daha verimli olacak, görüntü daha da güzelleşecek" dedi.

"MERALARIMIZ SÜRÜLERLE DOLDU"
Besicilerden Şaban Yeşilkaya ise meraların birçok mahalle tarafından ortak kullanıldığını ifade ederek, "Her sabah buraya geliyoruz. Hayvanlarımızı akşam saatlerine kadar otlatıyoruz. Burada birçok sürü var. Hava, su, mera çok güzel" diye konuştu.

Çoban Azat Aytekin de bu yıl kışın hem soğuk hem de yağışlı geçtiğini vurgulayarak, "Meralarımız sürülerle doldu. 10 Mayıs'a kadar meraları kullanacağız, sonra yaylalara çıkacağız" ifadelerini kullandı.

ERCİŞ'TE SU KAYNAKLARI YENİDEN CANLANDI
Erciş ilçesine bağlı Çelebibağı Mahallesi Muhtarı Şerafettin Tuğal da bölgede bu yıl bol yağış görüldüğünü belirterek, "Kuruyan derelerimiz yeniden aktı. Doğa yemyeşil oldu. Çiftçilerimiz hayvanlarını otlaklara çıkardı" dedi.

YYÜ'nün, İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğünün desteğiyle organize ettiği eğitimlerde, internet dolandırıcılığının önlenmesi ve şiddet içerikli oyunların gençler üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması amaçlanıyor.

Daha önce Van Cumhuriyet Başsavcılığının desteğiyle "IBAN dolandırıcılığı, bilişim ve dolandırıcılık suçları" konularında bilgilendirilen öğrencilere, son olarak "siber güvenlik, güvenli internet kullanımı ve hukuki sonuçlar" başlıklarında eğitim verildi.

Eğitimlerde, İl Jandarma Komutan Yardımcısı Jandarma Albay Mesut Güven siber saldırı yöntemleri ve korunma teknikleri hakkında bilgi verdi. Van YYÜ Başkale Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı Bölümü Öğretim Görevlisi ve avukat Dr. Muhammed Burak Görentaş ise internet güvenliği ve hukuki boyutlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Projenin ilk eğitiminde 250 üniversite öğrencisine ulaşıldı. Çalışmalar kapsamında yıl sonuna kadar 10 bin öğrenciye eğitim verilmesi hedefleniyor.

SİBER GÜVENLİK VE HUKUKİ BOYUT VURGUSU

Eğitim faaliyetlerini organize eden Dr. Muhammed Burak Görentaş, AA muhabirine, dijitalleşmenin hayatın her alanına yayılmasıyla güvenlik risklerinin arttığını söyledi.

Bu durumun kamu düzeni ve insan haklarını etkilediğini belirten Görentaş, öğrencileri siber güvenlik ve hukuk alanında bilinçlendirmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Görentaş, "İlk programımızda 250 öğrenciye ulaştık. İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğü görevlilerinden destek alıyoruz. Yıl sonuna kadar 10 bin öğrenciye ulaşma hedefimiz var." dedi.

Şiddet içerikli oyunların öğrenciler üzerindeki etkilerine de değinen Görentaş, "Ne yazık ki şiddet içeren oyunların yaygınlaşması öğrencileri psikolojik olarak olumsuz etkiliyor. Bu durum, öğrencilerin şiddete daha meyilli hale gelmesine neden oluyor." ifadelerini kullandı.

SİBER SUÇLARA AĞIR YAPTIRIMLAR

Siber suçlara yönelik cezaların yüksek olduğuna dikkati çeken Görentaş, yeni düzenlemelere ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Yeni Siber Güvenlik Kanunu ile bazı fiiller idari para cezası gerektirirken, bu cezalar oldukça yüksek tutarlara ulaşabiliyor. Örneğin, siber ürünleri izinsiz şekilde yurt dışına çıkarmanın cezası 10 milyon ile 100 milyon lira arasında değişiyor. Siber güvenlik zafiyetlerini bildirmemenin cezası 1 milyon lira ile 10 milyon lira arasında. Siber güvenlik denetimleri kapsamında log kayıtlarını sunmamanın cezası ise 100 bin lira ile bir milyon lira arasında."

Yeni suç tiplerinin de tanımlandığını belirten Görentaş, "İzinsiz siber faaliyetlerde bulunmak 2 ila 4 yıl, veri sızıntısı söylentisi çıkarma 2 ila 5 yıl hapis cezası gerektiriyor. Milli unsurlara yönelik siber saldırılar 8 ila 12 yıl, bu unsurlara ait verileri ifşa etmek ise 10 ila 15 yıl arasında hapis cezasına tabi." dedi.

Öğrencilerin önemli bir kısmının bu cezaların farkında olmadığını ifade eden Görentaş, "Özellikle Siber Güvenlik Kanunu'nun 2025'te yürürlüğe girmiş olması nedeniyle konu henüz yeterince bilinmiyor. Biz de öğrencilerimizi bilinçlendirmek için çalışmalar yürütüyoruz." diye konuştu.

Türkiye'de depremlerin sık yaşandığı illerden Van'da, çok sayıda fay hattının bir arada bulunduğunu belirten Alkan, bölgede yer altı hareketliliğinin çeşitli bilimsel parametrelerle takip edildiğini ifade etti.

Van şehir merkezinin büyük bölümünün, geçmişte göl sularının çekilmesiyle oluşan yumuşak zemin yapısına sahip olduğunu kaydeden Alkan, kayalık alanların sarsıntıyı daha az ilettiğini, yumuşak zeminli bölgelerde ise yapı güvenliğinin daha büyük önem taşıdığını anlattı.

Van Gölü çevresinde çok sayıda aktif fay hattı bulunduğunu dile getiren Alkan, "Van Gölü ve civarına baktığımızda gölün çevresinde birçok fay ve fay zonu bulunmaktadır. Özellikle gölün doğusuna baktığımızda kuzeyde Çaldıran, güneyde Hasan Timur, Başkale ve Saray fay zonları bizim için oldukça önemlidir. Bu zonlar aynı zamanda doğuya doğru İran içerisine giren Hoy ve Salmas gibi fay zonlarıyla da etkileşim halindedir." dedi.

Birden fazla bilimsel veriyi birlikte değerlendirdiklerini belirten Alkan, "Yaptığımız çalışmalardan elde ettiğimiz sonuçlara göre, tek bir parametreden değil de birden çok parametreyi hesaplayıp o parametreler üzerinden bir değerlendirme yapmaya çalışıyoruz ki doğru olan yöntem de budur. Birden çok parametreyi hesapladığımızda, gölün doğusu göreceli olarak batısına göre daha yüksek stresli görünmektedir." ifadelerini kullandı.

Alkan, bu değerlendirmeleri Coulomb stres parametresi, B değeri değişimi, sismik durgunluk, RIPI skor algoritması, depremlerin derinlikleri, odak mekanizması çözümleri ve depremlerin yıllara göre dağılımı gibi çok sayıda parametreyi dikkate alarak yaptıklarını söyledi.

Geçmişte yaşanan büyük depremlerin tekrarlanma sürelerini de incelediklerini ifade eden Alkan, "Yakın zamanda büyük depremlerin olmasıyla ilişkili olarak geri dönüşüm ve tekrarlama periyotlarını hesapladığımızda, kısa vadede Van Gölü ve civarında 7'den büyük magnitüdlü bir deprem beklemenin doğru bir öngörü olmadığını gördük." diye konuştu.

Bu sonucun önlem alınmayacağı anlamına gelmediğini vurgulayan Alkan, asıl dikkat edilmesi gereken konunun Van şehir merkezi ve çevresindeki zemin yapısı olduğunu belirtti.

Şehir merkezinin özellikle göle yakın kesimlerinde kalın alüvyal sedimanter birimlerin bulunduğunu kaydeden Alkan, Edremit ilçesinden batıya doğru daha sağlam metamorfik yapıların görüldüğünü, Erciş ve çevresinde ise göle yakın alanlarda yumuşak birimlerin, uzaklaştıkça volkanik yapının arttığını söyledi.

Alkan, "Dolayısıyla şehir merkezi ve civarında çok sağlam olmayan bir zemine sahibiz. Ancak güncel deprem yönetmeliğini dikkate alarak yapılarımızı bu şekilde inşa ettiğimizde, bu sorunun da üstesinden gelmiş oluruz." değerlendirmesinde bulundu.