Ahmet Hamdi Tanpınar Hayatı, Şiirleri, Eserleri Nelerdir?

"Huzur", "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" ve "Beş Şehir" eserleriyle okuyucuların kalbinde yer edinen Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Hayatı Eserleri ve şiirleri:

Ahmet Hamdi Tanpınar Hayatı, Şiirleri, Eserleri Nelerdir?

Türk edebiyatının önemli yazar ve şairlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar, 23 Haziran 1901'de Kadı Hüseyin Fikri Efendi ile Nesime Bahriye Hanım'ın üçüncü çocuğu olarak İstanbul'da dünyaya geldi.

Farklı şehirlerde okuduğu ilkokul, ortaokul ve lisenin ardından bir yıl kadar baytar mektebinde eğitim alan Tanpınar, lise öğrencisiyken şiirlerinden tanıdığı Yahya Kemal Beyatlı'nın etkisiyle 1919'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne girdi.

Fakülteyi ''Şeyhi'nin Hüsrev ve Şirin'i'' adlı teziyle 1923'te bitiren yazarın hocaları arasında Beyatlı'nın yanı sıra Cenap Şahabettin, Necip Asım, Rıza Tevfik, Fuad Köprülü, Ferit Kam, Yusuf Şerif Kılıçel, Ali Ekrem Bolayır, Hüseyin Daniş gibi isimler yer aldı.

Tanpınar, adını ilk kez 1920'de ''Altın Kitap'' dergisinde yayınlanan ''Musul Akşamları'' şiiriyle duyururken, mezuniyetinin ardından , Konya, Ankara ve İstanbul'daki farklı okullarda estetik, mitoloji ve edebiyat öğretmenliği yaptı.

Ahmet Hamdi Tanpınar

Şiir zevkinin oluşumunda özellikle Beyatlı ile Ahmet Haşim'in etkisi olduğunu yazılarında da aktaran Tanpınar'ın eserleri ''Dergah'', ''Milli Mecmua'', ''Hayat'', ''Görüş'', ''Ülkü'', ''Varlık'', ''Oluş'', ''Kültür Haftası'' ve ''Aile'' dergilerinde okuyucuyla buluştu.

Usta edebiyatçının ilk düz yazısı ise 20 Aralık 1928'de yine ''Hayat'' dergisinde çıkarken, farklı bir çalışma alanı olarak çeviriye de başladı ve 1929'da E. T. A. Hoffmann'ın ''Kremon Kemanı'' ile Anatole France'tan ''Kaz Ayaklı Kraliçe Kebapçısı'' adlı kitapları çevirdi.

Ahmet Kutsi Tecer ile 1930'da Ankara'da ''Görüş'' dergisini çıkarmaya başlayan Tanpınar, 1932'de Kadıköy Lisesi'ne, 1933'te ise estetik mitoloji dersi vermek üzere Sanayi-i Nefise Mektebi'ne atandı.
Tanpınar, kendi ifadesiyle 1932 yılına kadar ''radikalist bir Batıcı'' olup Doğuyu tamamıyla reddederken, sonrasında ise yenileşmenin gereğine inanmasına rağmen Osmanlı medeniyetinin ve büyük değerlerin giderek kaybolmasından gelen bir hüzün de yaşadı.

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1939'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde yeni kurulan ''19. Asır Türk Edebiyatı Kürsüsü''nde profesör olarak görev alırken, Tanzimat'tan sonraki Türk edebiyatının tarihini yazmakla görevlendirildi ve İslam Ansiklopedisi’ne de maddeler yazdı.

Kırklareli'nde topçu teğmeni olarak 1940'ta vatani görevini yapan yazar, 1942'de CHP Kahramanmaraş Milletvekili olarak Meclis'e girse de siyasete girmekten hiç memnun olmadı.

Tanpınar, şiirlerinden çok romanları ve edebiyat tarihi araştırmalarıyla tanınırken, edebiyatçılığının yanı sıra kişiliğiyle de dikkati çekti.

İlk kez 1944'te tefrika halinde yayınlanan ''Mahur Beste'' adlı romanı 1975'te basılan Tanpınar, eserini Lale Devri'nin ünlü hanende ve bestekarı Eyyübi Ebubekir Ağa'ya ithaf etti.

Türk musikisiyle de ilgilenen, eserlerinde zaman duygusunu, mazi düşüncesi ve rüya estetiğini sıkça işleyen yazar, psikolojik tahlillere geniş yer verdiği hikaye ve romanlarında batılılaşma ve gelenekler arasında kalan kişilere odaklandı.

Tanpınar'ın 1948'de tefrika halinde yayımlanan ''Huzur'' eseri, 1949'da kitap haline getirilerek okuyucuyla buluştu.

Bir süre Milli Eğitim Müfettişliği de yapan Tanpınar, 1949'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde yeniden görev yapmaya başladı.

Usta edebiyatçının, Türk insanının Doğu ile Batı arasında bocalamasını irdeleyen ''Saatleri Ayarlama Enstitüsü'' eseri 1961'de yayımlandı.

''Mahur Beste'' ve ''Huzur'' eserleriyle birlikte üçleme oluşturan, Anadolu'da süren Kurtuluş Savaşı ile İstanbul'daki aydınlarla halkın farklı kesimlerinden insanların değişen hayatlarını işleyen ''Sahnenin Dışındakiler'' kitabı ise 1950'de tefrika edilip, vefatından sonra 1973'te basıldı.

İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum ve Konya şehirlerini doğal, tarihi ve kültürel yapılarıyla anlattığı ''Beş Şehir'' isimli eseri de kaleme alan Tanpınar, romanlarında gerçekçi ve sosyal sorunlara eğilen tarzıyla dikkati çekti.

Mehmet Kaplan'ın tarifiyle ''Kelimenin en hakiki manasıyla Avrupalı fakat aynı zamanda da en derin ve güzel bir şekilde milli'' olan Tanpınar, edebi eserin ana unsurlarını mükemmeliyet, hayat tecrübesi ve dil temellerine oturttu.

Geçirdiği kalp krizi nedeniyle 23 Ocak 1962'de İstanbul'da vefat eden usta edebiyatçı, Aşiyan Mezarlığı'nda Yahya Kemal’in mezarının yanı başına defnedildi. Mezar taşında, kendi dizeleri olan ''Ne içindeyim zamanın/Ne de büsbütün dışında'' ifadeleri yazılan Tanpınar'ın tamamlayamadığı ve öldükten sonra notları içerisinden toparlanarak yayına hazırlanan romanı ''Aydaki Kadın'' 1987'de basıldı.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Eserleri

''Huzur'', ''Mahur Beste'', ''Sahnenin Dışındakiler'', ''Saatleri Ayarlama Enstitüsü'', ''Ay'daki Kadın'', ''Şiirler'', ''Bütün Şiirleri'', ''Seçmeler'', ''Abdullah Efendi’nin Rüyaları'', ''Yaz Yağmuru'', ''Hikayeler'', ''Tevfik Fikret Hayatı Şahsiyeti Şiir ve Eserlerinden Parçalar'', ''Namık Kemal Antolojisi'', ''19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi'', ''Yahya Kemal'', ''Edebiyat Üzerine Makaleler'', ''Mücevherlerin Sırrı'', ''Edebiyat Dersleri'', ''Beş Şehir'', ''Yaşadığım Gibi'', ''Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mektupları'', ''Tanpınar’dan Hasan Ali Yücel'e Mektuplar''

Editörün Seçtikleri

Ağrı Kalkınma Derneği (KA-DER) Avrupa Dayanışma Programının ilk kafilesini gönderdi

Ağrı Kalkınma Derneği (KA-DER) Avrupa Dayanışma Programının ilk kafilesini gönderdi

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan Anjiyo Oldu

Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan Anjiyo Oldu

Ağrı'da korsan taksilere yönelik denetim

Ağrı'da korsan taksilere yönelik denetim

Ekiplerin de mahsur kaldığı bölgede yaşlı kadın 7 saatte hastaneye ulaştırıldı

Ekiplerin de mahsur kaldığı bölgede yaşlı kadın 7 saatte hastaneye ulaştırıldı

Yolda mahsur kalan sağlık ekiplerinin imdadına paletli ambulans yetişti

Yolda mahsur kalan sağlık ekiplerinin imdadına paletli ambulans yetişti

Ahmet Hamdi Tanpınar Hayatı, Şiirleri, Eserleri Nelerdir? Haberine Yorum Ekle