Şuan sitede 14363 kişi var

diyadinnet tv

Coğrafya Yer Şekilleri

Coğrafya Yer Şekilleri

Dünya haritasıCoğrafya insanlar ve yer (mekân) ile bunlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimdir. Yer ve insanlar arasındaki ilişkiler coğrafyanın konusunu oluşturur. Coğrafya sözcüğü Yunanca gaia (yeryüzü) ve gráphein (yazmaktasvir etmek) sözcüklerinden türemiştir.

Gregg ve Leinhardt (1994) coğrafyayı 4 özellikle karakterize edilen bir disiplin olarak tanımlamaktadırlar.

Birincisi bir yere eşsiz bir karakter kazandıran yeryüzü üzerindeki özelliklerin dağılımıdır (örneğin dağlar nehirler denizler vb.).

İkincisi bazı şeylerin oldukları yerlerde ve zamanda neden ve nasıl meydana geldiğini anlamaktır (örneğin volkanlar gibi).

Üçüncüsü meydana gelen olayların diğer olaylarla ilgisi ve bağlantısıdır (örneğin yağmur ormanlarının tahribi).

Sonuncusu coğrafyanın haritalar ile bilgilerin ve fikirlerin iletişimini sağlamasıdır.

Bu dört özellik birbiri ile çok çeşitli yollardan etkileşim içindedir. Bunlardan ilk üçü coğrafyanın temel prensipleridir. Sonuncusu ise coğrafî araştırmalar sonucu elde edilen bilgilerin ifadesidir.

Coğrafyanın bu değişik yönleri arasındaki etkileşim onu tanımlama amaçlı olarak kesin çizgilerle bölünmesini zorlaştırır. Coğrafi beceriler yerler (mekanlar) fizikî beşerî ve çevre coğrafyası biçiminde bir bölümleme bunlardan bir veya iki alanın coğrafya eğitiminin çeşitli basamaklarında yer alması; öğrencinin çeşitli alanlar arasındaki ilişkiyi anlamasının engellenmesi şeklinde bir sonuç doğurabilir.

Coğrafya bazı yeteneklerin gelişimini ve kavramların anlaşılmasını içerir. Bu kavram ve yetenekler ise fizikî çevre (ortam) beşerî çevre ve bunlar arasındaki ilişki ile ilgilidir.

Konu Başlıkları
1 Araştırma dalları
2 Coğrafi yer şekilleri
3 Coğrafi olaylar
4 Yerleşim birimleri
5 İnsanoğlu tarafından yapılan coğrafya değişiklikleri
6 Siyasi
7 Sınıflandırılması gereken terimler
8 Coğrafya'nın tarihi
9 Dış bağlantılar

Araştırma dalları Başlıca iki araştırma dalı vardır bunlar Fiziki coğrafya ve Beşeri coğrafya dır. Fiziki coğrafya yeryüzünün fiziksel özellikleri (yer Su Hava ve canlılar) ile ilgilenirken beşeri coğrafya bu fiziksel özelliklere göre şekillenmiş insan yaşayışı ekonomisi gibi sosyal konularla ilgilenmektedir.

Coğrafi yer şekilleri Kıta Ada Yarımada Kıstak Ova Plato Vadi
Sıradağ Uçurum Mağara Yanardağ Krater
Okyanus Deniz Boğaz Körfez Koy Kapalı deniz Burun Irmak Göl Deniz kulağı Delta Kıyı gölü
Buzul Moren Buzdağı
Çalılık Çöl Tundra Savana Tropikal orman Orman Bataklık Mercan resfi Kanyon

Coğrafi olaylar Deprem -- Sel -- Yanardağ patlaması -- Lav -- Fay hattı -- Çığ -- Toprak kayması -- Tsunami -- Yanardağ -- Kaynaç -- Erozyon

Yerleşim birimleri Köy -- Şehir -- Kasaba-Büyük Sehir -- Belde -- Bucak

İnsanoğlu tarafından yapılan coğrafya değişiklikleri Tepe -- Set -- Baraj -- Bent Gölü -- Kurutulmuş arazi -- Sulama -- Tarla -- Çayırlık -- Tünel -- Bent -- Köprü -- Su Kemeri -- Yol--Tünel

Siyasi koridor -- Enklav -- Eksklav--göç

Sınıflandırılması gereken terimler Su (tatlı/tuzlu/çorak/kirletme vs. dahil) -- Tuzlu--Dümencilik

Dünyanın ülkeleri -- Şehirler -- Jeoloji -- Yerbilim Maddelerine de bakınız.

Coğrafya'nın tarihi Diğer bütün bilimler gibi coğrafya'da gereklilik sebebiyle ortaya çıkmıştır.Eski çağlarda Mısır uygarlığında verimli Toprakların nerede olduğu ve nasıl kullanılacağı gibi konular ayrıca her yıl gerçekleşen sellerin sonuçlarını bulmak ve zararlarını en aza indirmek için coğrafyayı kullanmışlardır.Dönemin göçebe toplulukları ise su kaynaklarını yerleşecekleri yerleri ve yolları bulabilmek için basit haritalar yapmışlardır.

Ptolemy'nin haritasıEski Yunanlılar ise verimli alanların kıtlığından dolayı denizcilikle ilgilenmiş ve bu alanda coğrafyayı geliştirmişlerdir.Miletoslu Hekataios'un İÖ 500'de yazdığı kitabın ilk coğrafya yapıtı olduğu var sayılır.Ayrıca Klaudios Ptolemaios'un Geographike hyphege-sis kitabında harita yapım metotlarından bahsetmiş ve bu alanda coğrafyaya büyük katkıda bulunmuştur. Eratosthenes Surlu Marinus ve Ptolemaios da bugün kullandığımız paraleller ve meridyenlerden oluşan sistemin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır.

Abraham Ortelius'un dünya atlasıKarakteristik olarak yayılmacı olan Roma İmparatorluğu döneminde coğrafya daha çok askeri amaçlar için kullanıldı ve geliştirildi. Coğrafi şartların savaş üzerindeki etkileri bağlamında yer ve hava incelemerlerinde bulundular ayrıca haritacılıkta askeri alanda geliştirildi

İslam dünyasında ise bn Havkal'ın 10. yüzyılda yazdığı el-Mesalik ve'l-Memalik (Yollar ve Ülkeler)9. yüzyılda Belhi'nin yazdığı Suverü-l-Ekâlim (İklim Türleri) 10. yüzyılda Mesudi'nin yazdığı el-Müru-çü'z-Zeheb (Altın Çayırlar) ve 14. yüzyılda İbn Battuta'nın yazdığı Tuhfetü'n-Nuzzarfi Garaibi'l-Emsar adlı eserler öne çıkmaktadır.Ayrıca İslam dünyası tarafından geliştirilen 360 dereceli sistem haritacılıkta hâlâ kullanılmaktadır.

Pusulanın Avrupa'ya geçmesi sonucunda uzak diyarlara seyahatler başladı ve yeryüzü hakkında daha geniş bilgiler edinildi. Kristof Kolomb Vasco da Gama Amerigo Vespucci Cabot ve Macellan keşifleriyle haritalar zenginleşti.Anversli Abraham Ortelius 1570'te ilk dünya atlasını yaptı.

1700'lü yıllardan sonra coğrafya yöntem ve biçim olarak daha bilimselleşti.Teleskop ve kronometrenin bulunuşuyla coğrafi bilgilerin güvenilirliği ve hesapların kolaylığı sağlandı.

1800'lü yıllarda ise coğrafya doğabilimci [[Alexander von Humboldt]Alman bilim adamı] ile tarihçi Carl Ritter tarafından akademide ders olarak verilmeye başlandı.Humboldt'un Cosmos (Evren) Ritter'in de Die Erdkunde (Coğrafya) adlı yapıtlarında coğrafya bilgisini sistemli biçimde düzenlemeye çalışarak modern coğrafyanın temellerini attılar. A.von Humboldt fizikicoğrafyanın C. Ritter ise beşeri coğrafyanın kurucusu olarak kabul edilir.

Sponsorlu bağlantılar

Paylaşmaya ne dersin ?


Copyright © 2004 - 2014 diyadinnet. com Tüm Hakları Saklıdır. Diyadinnet.com 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır. Abone olduğumuz Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA) alınan haberlerin yeniden yayımı ve herhangi bir ortamda basılması, ilgili ajansların bu yöndeki politikasına bağlı olarak önceden yazılı izin gerektirir.