Günlük ne kadar tuz tüketmeliyiz

20.04.2017 Saat: 08:59

Uzmanlar günlük bir silme çay kaşığı Tuz tüketmenin yeterli olacağını belirtiliyor. Tükettiğimiz besinlerin lezzetini arttırmak için soframızdan eksik etmediğimiz tuzun birçok zararı bulunuyor. Fazla tuz tüketimi inme, kalp krizi ve kalp yetmezliği gibi hayatı tehdit eden hastalıkların riskini yükseltiyor. Bu risklerin yanı sıra bir yandan da obeziteye, mide kanserine ve böbrek taşına eğilimi artırıyor.

Günlük ne kadar tuz alınmalı

Hayatımızı tehdit eden bu hastalıklardan korunmamız için günlük tuz tüketimimizi 5 gram yani bir silme çay kaşığı tuz ile sınırlandırmamız gerekiyor. Hayatımızı aslında elektriksel bir aktiviteye borçluyuz. Yaşamın devam etmesi için hücre dışında sodyumun, hücre içinde de potasyumun yüksek miktarda bulunması çok önemli. Hücre dışı temel elektrolit olan sodyumun ana kaynağını da Sodyum klorür, bir başka deyişle tuz oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, hayatımızı sürdürebilmek için günde ortalama 5 gram tuz almamız yeterli geliyor. Ancak ülkemizde günlük ideal tuz tüketiminden 2,5-3 kat fazla tuz tüketiliyor.

Tuz tüketimi azaltıldığında yüksek tansiyon ve buna bağlı inme, kalp krizi ile kalp yetmezliği başta olmak üzere birçok hastalıktan büyük oranda korunmak mümkün. Bu nedenle günlük tuz tüketiminin bir silme çay kaşığı ile sınırlandırılması çok önemli.

Tuz tüketimini azalttığımızda korunabileceğimiz hastalıklar

Günlük ne kadar tuz tüketmeliyiz

1. Yüksek tansiyon

tuz yüksek tansiyon
Her 100 kişiden 35'inde görülen Hipertansiyon dünyadaki ölüm nedenleri arasında birinci, sakatlık nedenleri arasında da ikinci sırada yer alıyor. Kalp, beyin, böbrekler, büyük atardamarlar ile gözler hipertansiyondan en çok zarar gören organlar. Yüksek tansiyon bu organları etkileyerek kalıcı sakatlıklara ve ölümlere neden olabiliyor.

Öyle ki hipertansiyon inmelerin yüzde 62'sinden, koroner damar hastalıklarının yüzde 49'undan, kardiyovasküler hastalıkların yüzde 80'inden, böbrek hastalıklarının da yüzde 40'ından sorumlu tutuluyor. Kan basıncı 115/75 mmHg üzerine çıkınca, risk başlıyor. Tuz alımı ile kan basıncı arasındaki ilişkiyi gösteren ilk büyük ölçekli çalışma olan INTERSALT araştırmasına göre; diyette günlük 6 gramlık tuz artışı büyük tansiyonu ( sistolik) 9 mmHg yükseltiyor.

2. İnme
İnme, merkezi sinir sistemini besleyen damarların tıkanıklık ya da kanamalarının yol açtığı ve ani gelişen nörolojik bir bozukluk. İnme oluştuktan sonraki 5 yıl içinde yüzde 45-61 oranında ölüm, yüzde 25-37 oranında da yeni bir inme gelişiyor. Ölümle sonuçlanmayan durumlarda hastaların yaklaşık yüzde 31'i günlük hayatlarını yardımla sürdürüyor, yüzde 20'si yardımsız yürüyemiyor, yüzde 16'sı da bakımevine yatırılıyor. Günlük tuz alımı 6 gram azaltıldığında inme riski yüzde 24 oranında azaltılıyor.

3. Böbrek yetmezliği
Toplumda yüzde 17 oranında görülen kronik böbrek hastalığı dünya üzerindeki en önemli sağlık sorunlarından biri. Sıklığı giderek artan diyabet, böbrek yetmezliğinin nedenleri arasında ilk sırayı alırken, ikinci sırada da hipertansiyon geliyor. Tuz tüketimi doğrudan olmasa da hipertansiyona yol açıp böbrek sağlığını bozar. Örneğin böbrek taşlarına olan eğilim artıyor. Özellikle orta-ileri evre böbrek yetmezliklerinde seyri yavaşlatmak için diyette tuz kısıtlaması şart.

4. Sindirim sistemi hastalıkları
Dünya Uluslararası Kanser Araştırma Fonu'nun 2016 verilerine göre, Uzak Doğu'da tuzla işlenmiş balık ve diğer gıdaları tüketenlerde mide kanseri görülme riskinin, bu besinleri tüketmeyenlere göre yüzde 15 daha fazla olduğu saptanmış.

5. Obezite
Obezite vücut kitle indeksinin 30 kg/m2 'den daha fazla olması olarak tanımlanıyor. Tuz doğrudan obezite nedeni değildir, ancak, bizi susatır. Özellikle susayan çocukların Su içmek yerine şekerli içecekleri tercih etmeleri obezite riskini çok artırıyor. Şekerli içecekler tuz barındırmamakla birlikte, tuzun dolaylı susatıcı etkisi nedeniyle, özellikle çocuklar tarafından ilk sırada tercih edilen sıvı olma özelliği taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü günlük tuz alımının 10 gramdan 5 grama düşürülmesiyle günlük su ihtiyacının 350 ml azalacağını ifade ediyor. Günde her 1 gram tuz azaltılması da 27 ml daha az şekerli içecek tüketmemizi sağlıyor.

6. Astım
Fazla tuz tüketiminin akciğerlerdeki mikrodolaşımı bozarak, astımın ağırlaşmasına neden olduğu düşünülüyor. 2010 yılında yapılan bir çalışmada düşük tuz diyeti (3.75 gr/gün) alan Astım hastalarının, yüksek tuz diyetindeki (10 gr/gün) hastalara oranla astım ilaçlarına daha az ihtiyaç duydukları ve bu hastaların solunum fonksiyon testlerinde belirgin düzelme olduğu belirlendi.

7. Ödem
Her sodyum molekülü vücutta en az 4 su molekülünü bağlıyor. Yani, tuz her zaman suya bağlı olarak dolaşıyor. Vücutta, sodyumun bulunduğu her alanda su da var. Ne kadar çok sodyum, o kadar çok ödem diyebiliriz. Tuz damar içindeki basıncı bu yolla artırdığı gibi ödeme de neden olabiliyor. Ödem, özellikle akciğerlerde olduğunda hayatı tehdit ediyor. Ödemli hastalıkların tedavisinde ilk sırayı tuz kısıtlaması alıyor.

8. Sıvı kaybı ve elektrolit dengesizlikleri
baş ağrısı1

Vücutta ishal, yanık, kusma ile kanama gibi nedenlerle su kaybı olduğunda vücutta göreceli olarak tuz miktarı artabiliyor. Bu duruma "hipernatremi" deniyor. Vücutta göreceli olarak tuz miktarının artması, özellikle beyin hücrelerinden sıvı çekerek, beyin hücrelerinin büzüşmesine yol açıyor. Dolasıyla bu tür durumlarda su ihtiyacı hesaplanarak, eksik suyun tamamlanması gerekiyor. Bunun tam tersi de, vücutta suyun tuza göre daha fazla bulunması. Bu duruma da "hiponatremi" deniyor. En çok kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği ile karaciğer yetmezliği olan kişilerde görülen hiponatremi de bilinç bozukluklarına ve mizaç değişimlerine yol açabiliyor.

Tuzu azaltmak için neler yapılabilir

sırt ağrısı1

Tuzu azaltmak zor mu? Hayır. Damağımız tuzun tadına alışmışken besinleri daha az tuzlu tüketmek aslında sanılanın aksine çok da zor değil. Dilimizde, tuzu algılayan "reseptörler" mevcut. Yaklaşık yüzde 20 oranındaki tuz kısıtlaması, bu reseptörlerce algılanmıyor. Tuzu, yemeği baharatlarla tatlandırmak sofraya tuzluk koymamak gibi yöntemlerle azalttığımızda, ağızdaki tuz reseptörleri yeniden aktive oluyor ve çok düşük tuz yoğunlaşmalarını bile algılıyor. Yaklaşık 2 Ay süren alışma sürecinde kendimizi biraz zorladığımızda bize az tuzlu gelen yemekler artık normal bir tada dönüşüyor.

Prof. Dr. Tevfik Rıfkı
Acıbadem Maslak Hastanesi
Nefroloji Uzmanı

Bunlara da bakmak istermisiniz
Yorum Ekle
Güvenlik Kodu: Güvenlik KoduGüvenlik Kodunu Girin:

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1234567890
Bayanlara Özel Bilgi Ekle



Bayanlara Özel

Bayanlara özel | Diyet | Kadınlara özel | özel diyetler | bayan bilgileri | bayanlara özel yazılar | diyetisyen | zayıflama ile ilgili yazılar | kilo verme | kadın hastalıkları | bayanlar.

Copyright © 2004 - 2017 diyadinnet.com Tüm Hakları Saklıdır. Diyadinnet 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na uygun olarak yayınlanmaktadır. Abonesi olduğumuz İhlas Haber Ajansı (İHA), Doğan Haber Ajansı (DHA) ve Anadolu Ajansı (AA) alınan haberlerin herhangi bir ortamda basılması ve yeniden yayımı, ajansların bu yöndeki politikasına bağlı olarak önceden yazılı izin gerektirir.
Akupunktur ile Obezite(şişmanlık) Tedavisi | Bozucu Alan Tedavileri ve Akupunktur | Akupunktur Hakkında | Akupunktur ile Oruç | Akupunktur Uygulanan Hastalıklar | Ciklet Lekeleri Nasıl Çıkar? |